Cách đọc khuôn mặt, hay nhân tướng học thực hành dễ hiểu: khoa học và nghệ thuật đọc tính cách, trình bày ngắn gọn có minh hoạ (How to Read Faces)
Thông tin thư mục tham khảo từ archive.org.
Giới thiệu
128 pages : 16 cm
Tác giả: Coates, James, 1843-1933 Nhà xuất bản: London : W. Foulsham; Glasgow : Hay Nisbet Năm: 1880 Số trang (bản quét): 140 Chủ đề: Physiognomy
Nguồn thư mục: Archive.org — https://archive.org/download/b28101649/b28101649.pdf
Đánh giá
James Coates (1843–1933) là tác giả người Anh chuyên viết sách phổ thông về tướng pháp, nhân tướng học và các bộ môn được thời Victoria xếp chung vào loại "khoa học giả kim" như chiêm tinh, xem tay, nhân trắc học. Những ấn phẩm của ông thường nhắm vào độc giả bình dân muốn tự học cách đọc tính cách qua diện mạo, và cuốn này mang đúng dấu vết ấy: lời tựa nói rõ mục đích "made easy", trình bày ngắn gọn kèm minh hoạ. Việc quyển sách ghi nhà phát hành ở cả London lẫn Glasgow phản ánh mạng lưới xuất bản phổ thông chia nhượng bản quyền thời bấy giờ, chứ không phải một nhà xuất bản học thuật đơn nhất.
Cần tách bạch giữa tên tác giả Coates và giá trị học thuật của nội dung. Tướng pháp là một truyền thống có lịch sử lâu đời, từ ngả kinh viện phương Tây tới dòng bí truyền, nhưng vào cuối thế kỷ XIX nó đã bị giới khoa học đương thời xếp ra ngoài rìa. Sách của Coates thuộc dòng tài liệu phổ cập, không phải chuyên khảo có dẫn chứng; phân loại "Tướng Pháp" trong kho phản ánh đúng vị trí ấy. Dữ kiện thư mục hiện cho thấy có sự chênh giữa "140 pages" và mô tả "128 pages : 16 cm", cùng rất nhiều khả năng là dị bản in lại của một ấn bản gốc — các nhà in Foulsham và Hay Nisbet hay tái bản nhiều lần, mỗi lần có thể thay bìa, chú thích hoặc số trang. Ấn bản đang lưu là bản tiếng Anh, được số hoá và phát hành qua Archive.org.
Người đọc muốn đối chiếu dòng tài liệu này nên biết nó không đứng lẻ. Coates viết nhiều cuốn cùng loại, và tướng pháp cuối XIX ở Anh có một mạch riêng kế thừa các tác gia thế hệ trước như Johann Caspar Lavater qua các bản dịch, rồi bản địa hoá thành sách bỏ túi. So với những bộ nhân trắc học có hệ thống, cuốn này thuộc loại nhập môn, đọc để biết cách người thời ấy hiểu việc "đọc người qua mặt mũi". Còn về độ tin cậy của các quy thuật trong sách, đó là chuyện của lịch sử văn bản, không phải của khoa học ngày nay.