Cách đọc tính cách qua nét, dáng và khuôn mặt: cẩm nang những đường nét chung của nhân tướng học (How to Read Character in Features, Forms & Faces)

Giới thiệu

The University of Leeds Library; This material has been provided by The University of Leeds Library. The original may be consulted at The University of Leeds Library

Tác giả: Frith, Henry; University of Leeds. Library Nhà xuất bản: London : Ward, Lock Năm: 1891 Số trang (bản quét): 138

Nguồn thư mục: Archive.org — https://archive.org/download/b21524300/b21524300.pdf

Đánh giá

Cuốn sách này là một trong vô số cẩm nang tướng pháp (physiognomy) lưu hành ở Anh cuối thế kỷ XIX, thời điểm mà thuật xem tướng được phổ biến rộng rãi qua các ấn phẩm bình dân giá rẻ. Nhan đề đã tự định vị: sách dẫn giải những nét khái quát của tướng pháp, hướng tới độc giả phổ thông muốn "đọc tính cách" qua diện mạo, hình thể và gương mặt. Đây là dòng văn liệu chịu ảnh hưởng gián tiếp từ truyền thống tướng học cổ điển châu Âu — từ Lavater và Gall trở đi — nhưng đã được đơn giản hoá cho thị trường đại chúng, khác hẳn các luận thuyết y học hay nhân chủng học đương thời.

Henry Frith là tác giả được ghi trên bản, nhưng cần lưu ý rằng tên ông gắn với một khối lượng lớn sách phổ thông, dịch thuật và sách thiếu nhi ở London giai đoạn cuối thế kỷ XIX, phần nhiều là trước tác phẩm ký danh cho nhà xuất bản hơn là công trình khảo cứu có chủ đích. Ward, Lock là nhà làm sách thương mại chuyên về loại ấn phẩm minh hoạ, giá phải chăng; sự hiện diện của nhà xuất bản này càng củng cố tính chất phổ thông, không hàn lâm, của cuốn sách. Con số 138 trang cũng phù hợp với định dạng cẩm nang bỏ túi hơn là chuyên khảo.

Về truyền bản, bản số hoá hiện có xuất phát từ The University of Leeds Library và nay được lưu hành qua Internet Archive. Đây là bản tiếng Anh, không qua ngả dịch trung gian nào cần bàn tới. Vì là sách phổ thông tái bản nhiều lần với nhan đề và cách trình bày có thể thay đổi, người đối chiếu nên kiểm tra các ấn bản khác nếu cần xác định dị văn; tuy nhiên với một tài liệu bình dân như vậy, khác biệt giữa các lần in thường không lớn về nội dung.

Người học tướng pháp hôm nay khó có thể tìm thấy trong đây chất liệu học thuật nghiêm túc, song cuốn sách có giá trị như một mẫu hình của cách tư duy tướng học Pháp-Việt thời cận đại: các cẩm nang phương Tây kiểu này theo chân các giáo sĩ, nhà buôn và sách dịch Trung văn để vào Việt Nam, rồi được Việt hoá thành sách "tướng pháp" bán dạo. Đặt cạnh các bộ như Ma Y tướng pháp hay Thần tướng toàn biên, người đọc thấy rõ đây là một nhánh ngoại lai, khác nguồn gốc với dòng tướng học Đông Á, dù cùng chia sẻ vài tiền đề chung về quan hệ giữa hình thể và tính khí.