Cách đọc tính cách: sổ tay não tướng học và nhân tướng học có minh hoạ, kèm bảng tra (How to Read Character)
Thông tin thư mục tham khảo từ archive.org.
Giới thiệu
How to read character: a new illustrated handbook of phrenology and physiognomy, for students and examiners; with a descriptive chart
Tác giả: Wells, Samuel R. (Samuel Roberts), 1820-1875 Nhà xuất bản: New York, S. R. Wells Năm: 1874 Số trang (bản quét): 200 Chủ đề: Phrenology · Physiognomy
Nguồn thư mục: Archive.org — https://archive.org/download/aca3416.0001.001.umich.edu/aca3416.0001.001.umich.edu.pdf
Đánh giá
Samuel R. Wells (1820-1875) là một trong những tên tuổi của trào lưu tướng học và "khoa đầu tướng" (phrenology) ở Hoa Kỳ thế kỷ XIX. Ông vừa là tác giả vừa là nhà xuất bản khi in ấn phẩm này tại New York, một mô hình phổ biến trong giới sách tướng học đương thời, nơi người viết tự lo khâu ấn hành để kiểm soát toàn bộ dòng sách của mình. Một số đầu sách của Wells từng được chính phủ Anh và Pháp mua bản quyền, cho thấy mức độ phổ cập của loại tài liệu này vượt khỏi phạm vi nước Mỹ. Điều cần lưu ý là "student and examiners" trong tựa đề chỉ một đối tượng độc giả có tính chuyên môn hoá, chứ không hẳn đơn thuần đại chúng.
Về nội hàm, đây là sách thuộc dòng nhập môn phrenology kết hợp physiognomy: phrenology dựa trên giả thuyết rằng các chức năng tinh thần định vị ở những vùng xác định trên vỏ não và biểu hiện ra hình dáng sọ; physiognomy lại đọc tư thế, nét mặt và dáng vẻ bên ngoài để suy đoán tính cách — một phương pháp có gốc từ thời cổ Hy-La. Việc Wells phối ghép cả hai cho thấy hướng "đọc người" toàn diện, phù hợp với tâm lý thời đại, đồng thời cho thấy sự thay đổi của chính phrenology khi nó rời bỏ vị thế khoa học tự nhiên. Đến cuối thế kỷ XIX, phrenology đã bị giới giải phẫu và sinh lý học bác bỏ vì cơ sở giải phẫu của nó không đứng vững.
Cuốn sách là một tư liệu đặc biệt hữu ích cho người nghiên cứu lịch sử tướng số phương Tây và sự du nhập của con đường "xem tướng" vào Việt Nam, bởi loại sách như thế này thường được truyền bá vào Đông Á qua các giáo sĩ, nhà buôn và trường học Kitô giáo, tạo nên sự lai ghép giữa tướng học Á Đông và tướng pháp phương Tây. Kho tàng phân loại "Tướng Pháp" của thư viện phản ánh trực tiếp mạch phân loại đó.
Riêng nguồn bản lưu hành, tựa "new illustrated" và "with a descriptive chart" cho biết đây là một ấn bản có minh hoạ và kèm bảng mô tả phục vụ việc tự đối chiếu, một dạng sách công cụ có tính thực hành. Các bản in lại về sau có thể sai khác chút ít về hình minh hoạ hoặc bảng biểu, nên khi trích dẫn cần chú ý đến ấn bản cụ thể. Năm 1874 cũng nằm trong giai đoạn sách của Wells được tái bản nhiều lần, nên dữ kiện "1874, New York, S. R. Wells" chỉ xác nhận một lần in, chứ không hẳn là lần xuất bản đầu tiên.