Cách đọc tính cách: sổ tay não tướng học và nhân tướng học có minh hoạ, dành cho học viên và giám khảo, kèm bảng tra (How to Read Character)
Thông tin thư mục tham khảo từ archive.org.
Giới thiệu
Author from verso of t.p Pref. dated January 1869
Tác giả: Wells, Samuel R. (Samuel Roberts), 1820-1875 Nhà xuất bản: New York : Fowler & Wells Năm: 1890 Số trang (bản quét): 208 Chủ đề: Phrenology · Physiognomy
Nguồn thư mục: Archive.org — https://archive.org/download/howtoreadcharact00well/howtoreadcharact00well.pdf
Đánh giá
Cuốn sách này thuộc dòng tướng pháp phương Tây thế kỷ XIX, cụ thể là hai nhánh gắn chặt với nhau thời bấy giờ: phrenology (khoa đoán tính cách qua hình dạng sọ) và physiognomy (đoán qua nét mặt, dáng vẻ). Đây không phải sách Đông phương, dù trong kho được xếp chung mục "Tướng Pháp"; người đọc cần phân biệt để không lẫn với tướng học Trung Hoa vốn có hệ quy chiếu khác. Nhan đề ghi rõ đối tượng là học viên và người hành nghề khảo tướng, kèm một bảng mô tả để tra cứu, cho thấy đây là loại sách thực hành nhập môn chứ không phải luận thuyết.
Tác giả ghi trên bản là Samuel Roberts Wells (1820-1875), người Mỹ, gắn với trường phái Fowler do anh em Orson và Lorenzo Fowler lập ra ở New York. Nhà xuất bản Fowler & Wells chính là cơ sở của trường phái ấy, nên cuốn sách nằm trong mạch xuất bản nội bộ của phong trào, không phải ấn phẩm học thuật độc lập. Lời tựa đề tháng 1 năm 1869, sớm hơn năm in 1890 khá nhiều; đây là dấu hiệu bản 1890 là lần tái bản về sau, sau khi tác giả đã mất, và việc tái bản cho thấy sách còn được tiêu thụ đều đặn trong giới theo phong trào.
Về quy thuộc, tên tác giả lấy từ mặt sau trang nhan đề, tức không in trên trang chính, một cách trình bày thường gặp ở sách tái bản thời đó. Cần lưu ý rằng giới sử học khoa học ngày nay xếp phrenology vào loại giả khoa học đã bị bác bỏ, và bản thân việc quy tác giả cho Wells dựa trên dữ kiện thư mục chứ không phải một nghiên cứu văn bản đầy đủ; các lần in lại giữa thế kỷ XIX ở Mỹ thường có sự dịch chuyển, thêm bớt giữa các bản, nên không loại trừ khả năng nội dung đã được người khác biên tập lại.
Người học muốn tra cứu tướng pháp phương Tây thế kỷ XIX có thể đọc cuốn này như một mẫu tiêu biểu cho cách phổ biến tri thức của phong trào Fowler, đồng thời là tư liệu để đối chiếu với truyền thống tướng học Á Đông về sau.