Đồng hồ mặt trời Achaz của Christophorus Schissler — đồng hồ mặt trời và địa bốc chiêm tinh (Horologium Achaz)
Thông tin thư mục tham khảo từ archive.org.
Giới thiệu
Tác giả: Sachse, Julius Friedrich, 1842-1919 Nhà xuất bản: Philadelphia : MacCalla & Co. Năm: 1895 Số trang (bản quét): 46 Chủ đề: Sundials · Astrological geomancy
Nguồn thư mục: Archive.org — https://archive.org/download/horologiumachazc00sach/horologiumachazc00sach.pdf
Đánh giá
Julius Friedrich Sachse (1842–1919) là người Đức nhập cư, hành nghề ở Philadelphia, nổi tiếng nhất với các công trình về lịch sử người Đức tại Pennsylvania và về phong trào Rosicrucian, chứ không phải một học giả chuyên về thiên văn hay chiêm tinh. Mục từ ở đây ghép tên Sachse với Horologium Achaz và với Christophorus Schissler, "artifex", theo truy tầm đối chiếu của chính Sachse từ các bản in và bản thảo châu Âu về đồng hồ mặt trời. Cần phân biệt: tựa Horologium Achaz không phải của Sachse, mà là tên một công trình/luận giải gắn với truyền thống đồng hồ mặt trời mang tên vua Achaz trong Kinh Thánh; Schissler (Christoph Schissler, khoảng 1530–1608, Augsburg) là nhà chế tác dụng cụ ở Augsburg, người làm ra một số đồng hồ mặt trời tinh xảo. Bản ở đây là một khảo luận phụ về đề tài đó, do Sachse công bố năm 1895 qua MacCalla & Co. tại Philadelphia.
Việc quy thuộc còn một điểm cần nói rõ: chữ "artifex" ghi cạnh tên Schissler có thể hiểu là người chế tác (thợ) chứ không phải tác giả văn bản, và bản lưu này là ấn bản tiếng Anh, không phải bản gốc tiếng Đức hay Latin nếu có. Mô tả trong kho ghi 14 trang và 4 trang hình, trong khi tổng số trang của tài liệu là 46 — tức phần văn bản chính ngắn, đi kèm phần hình in rời; người dùng cần lưu ý khi trích dẫn, nên dẫn theo số trang hiện có của bản số hoá thay vì suy đoán thứ tự trang.
Đây là tài liệu nằm trong nhóm chủ đề đồng hồ mặt trời và địa lý chiêm tinh (astrological geomancy), tức không phải một chuyên luận thiên văn học thuần túy. Giá trị của nó nghiêng về khía cạnh truyền bản và sưu tầm đồ vật: một bản in tư nhân thế kỷ XIX khảo về một hiện vật/dòng dụng cụ Đức thế kỷ XVI, không đại diện cho học thuật thiên văn đương thời.