Hoàng Cực Kinh Thế Thư Truyện, 皇極經世書傳

Giới thiệu

Hoàng Cực Kinh Thế Thư Truyện, 8 tập. Tống, Thiệu Ung soạn. Minh, Hoàng Kỳ truyện. Minh, Gia Tĩnh năm thứ 33, Hoàng Tá san bản. 1554.皇極經世書傳.八卷.宋.邵雍.撰.明.黃畿.傳.明嘉靖三十三年黃佐刊本.南京大學圖書館藏1554年

Tác giả: 邵雍 Năm: 1554 Chủ đề: Hoàng Cực Kinh Thế Thư Truyện · 皇極經世書傳 · 宋 · 邵雍 · Thuật số · Viên Thông

Nguồn thư mục: Archive.org — https://archive.org/download/20260504_20260504_1013/%E7%9A%87%E6%A5%B5%E7%B6%93%E4%B8%96%E6%9B%B8%E5%82%B3.%E5%85%AB%E5%8D%B7.%E5%AE%8B.%E9%82%B5%E9%9B%8D.%E6%92%B0.%E6%98%8E.%E9%BB%83%E7%95%BF.%E5%82%B3.%E6%98%8E%E5%98%89%E9%9D%96%E4%B8%89%E5%8D%81%E4%B8%89%E5%B9%B4%E9%BB%83%E4%BD%90%E5%88%8A%E6%9C%AC.%E5%8D%97%E4%BA%AC%E5%A4%A7%E5%AD%B8%E5%9C%96%E6%9B%B8%E9%A4%A8%E8%97%8F.pdf

Đánh giá

Hoàng Cực Kinh Thế Thư Truyện là bộ chú giải cho Hoàng Cực Kinh Thế, tác phẩm nền tảng của Thiệu Ung (1011–1077), người đặt nền cho lối suy luận tượng số thời Tống. Bản thân Hoàng Cực Kinh Thế dựng một hệ lịch sử vũ trụ dựa trên can chi và quái khí, lấy Nguyên, Hội, Vận, Thế làm thang chia thời gian; giới nghiên cứu xếp nó vào dòng Dịch học tượng số hơn là sử biên niên thuần túy. Tương truyền Thiệu Ung không tự tay viết hết mà con cháu và học trò trong nhà họ Thiệu tập hợp, khảo định rồi khắc in; mức độ can dự của từng người vào văn bản hiện hành vẫn còn được bàn.

Phần trên tựa ghi đơn giản là "Thiệu Ung soạn", song đây là bản có chú giải (truyện), không phải văn bản gốc trần. Người làm truyện ở đây là Hoàng Kỳ (黃畿), học giả đời Minh; nhà nghiên cứu vẫn đối chiếu Hoàng Kỳ với các tên cùng dòng họ và cùng vùng Quảng Đông để xác định thân thế, nên phần tiểu sử tác giả truyện chưa hẳn đã ngã ngũ. Bản đang lưu theo dữ kiện là bản in do Hoàng Tá (黃佐) san hành năm Gia Tĩnh thứ 33 (1554), đời Minh. Đây là một mắt khâu quan trọng trong truyền bản: những bản Hoàng Cực Kinh Thế lưu hành rộng rãi thời Minh Thanh thường đi kèm lớp chú giải này, và dị văn giữa các hệ bản thường nằm ở phần chú chứ không chỉ ở chính văn.

Bản được mô tả gồm tám tập, chia theo tám quyển. Cách đóng tám quyển là thông lệ của nhiều bản Minh Thanh, nhưng ranh giới nội dung giữa các quyển không đồng nhất giữa các lần in, nên khi đối chiếu cần dùng cụ thể bản Gia Tĩnh 1554 làm mốc. Bản số hóa lưu tại một thư viện đại học Trung Quốc, nay phát hành qua Archive.org.

Với người học Dịch học tượng số và lịch pháp Nho gia, bộ này có ích như một lớp dẫn giải đời Minh cho hệ thống của Thiệu Ung, đặt cạnh các bộ cùng dòng như Hoàng Cực Kinh Thế Tập Truyện hay các bản chú đời Thanh về sau.