Hỏa Châu Lâm

Giới thiệu

Cổ pháp Lục Hào nạp giáp xuất hiện sớm, gốc của bói tiền.

Đánh giá

Hỏa Châu Lâm là văn bản thuộc mạch bói Dịch, gắn với phép Lục Hào nạp giáp, tức lối gán Can Chi, Ngũ Hành cho từng hào để đoán việc, và được xem là một trong những nguồn sớm của thuật gieo tiền. Sách nằm trong dòng thực hành bói dịch chứ không thuộc hệ chú giải kinh văn Nho gia, nên cách đọc nó khác với một bộ Dịch truyện thông thường.

Về quy thuộc, bản lưu chỉ ghi "Cổ thư", không nêu soạn giả. Giới nghiên cứu từ lâu đã đặt vấn đề truy nguyên Hỏa Châu Lâm, có thuyết gán cho Ma Y đạo nhân hoặc cho một tác giả đời Hán, nhưng đều thiếu chứng cứ vững và hiện vẫn còn tranh luận; cách hiểu phổ biến là sách hình thành qua nhiều lớp, không phải tác phẩm của một người trong một thời điểm.

Truyền bản phức tạp. Sách lưu hành chủ yếu trong giới thuật số, qua các bản chép tay và bản in khác nhau, dị văn giữa các bản không nhỏ; nhiều đoạn được nhuận sắc thêm về sau. Bản đang lưu ở đây là bản tiếng Việt, tức đã qua một tầng chuyển ngữ, cần phân biệt với nguyên bản Hán văn khi đối chiếu.

Người học phép Lục Hào thường phải biết tới Hỏa Châu Lâm như một mốc trong dòng nạp giáp, bên cạnh các bộ cùng loại về sau. Giá trị tư liệu của nó nằm ở chỗ cho thấy diện mạo sớm của lối đoán theo hào, chứ không ở tính hệ thống kinh điển.