Khuôn mặt Hitler: tiểu sử của một hình ảnh (Hitler's Face)
Thông tin thư mục tham khảo từ archive.org.
Giới thiệu
226 p. : 24 cm Includes bibliographical references (p. [207]-220) and index
Tác giả: Schmölders, Claudia Nhà xuất bản: Philadelphia : University of Pennsylvania Press Năm: 2006 Số trang (bản quét): 250 Chủ đề: Hitler, Adolf, 1889-1945 -- Portraits · Physiognomy -- Germany -- History
Nguồn thư mục: Archive.org — https://archive.org/details/hitlersfacebiogr0000schm
Đánh giá
Claudia Schmölders là nhà nghiên cứu văn hoá - lịch sử người Đức, từng làm việc nhiều năm ở Viện Nghiên cứu Khoa học Xã hội Hamburger, và cuốn này nằm trong mạch bà quan tâm tới diện mạo, chân dung và biểu tượng chính trị. Nguyên tác tiếng Đức ra đời trước bản Anh ngữ này; bản đang lưu do Đại học Pennsylvania ấn hành năm 2006, dịch từ tiếng Đức, và chính lịch sử dịch thuật ấy cũng đáng lưu ý khi dùng sách: các trích dẫn nguồn Đức đi qua một tầng chuyển ngữ. Đây không phải tiểu sử Hitler theo nghĩa thông thường, mà là "tiểu sử của một hình ảnh" — tức khảo sát cách chân dung Hitler được tạo ra, phổ biến và tuần hoàn trong văn hoá thị giác.
Đối tượng chính là chân dung như một sự kiện lịch sử: ảnh chụp, tranh vẽ, tem, áp phích, và cách một khuôn mặt trở thành biểu tượng quyền lực. Sách đứng trong dòng nghiên cứu về nhân trắc học (Physiognomik) — truyền thống đọc tính cách qua nét mặt bắt nguồn từ Lavater cuối thế kỷ XVIII — cộng với phê bình hình ảnh (Bildkritik) và lịch sử văn hoá. Việc sách được phân loại dưới đề mục "Physiognomy — Germany — History" phản ánh đúng trục ấy: câu hỏi không phải Hitler trông ra sao, mà vì sao việc đọc khuôn mặt lại có sức nặng chính trị tới vậy trong nước Đức hiện đại.
Cần nói rõ giới hạn: hình ảnh Hitler là địa hạt mà giới nghiên cứu còn bất đồng về phương pháp. Một số theo hướng tiếp nhận biểu tượng học của Panofsky và Warburg, một số theo hướng phê bình ý thức hệ, lại có ý kiến cho rằng phân tích hình ảnh kiểu này dễ tách biểu tượng khỏi trách nhiệm chính trị. Schmölders nghiêng về lối đọc văn hoá học, và vị trí của sách trong tranh luận ấy còn tuỳ người đọc. Với người học, giá trị nằm ở chỗ nó cho thấy một khuôn mặt không tự nhiên mà thành hình tượng, mà là kết quả của một guồng máy sản xuất và lan truyền có chủ đích.