Thiên, Địa, Nhân trong Kinh Dịch: bảy bài giảng Eranos (Heaven, Earth, and Man in the Book of Changes)

Giới thiệu

xi, 230 p. ; 24 cm Includes bibliographical references and index

Tác giả: Wilhelm, Hellmut, 1905- Nhà xuất bản: Seattle : University of Washington Press Năm: 1977 Số trang (bản quét): 258 Chủ đề: Yi jing

Nguồn thư mục: Archive.org — https://archive.org/details/heavenearthmanin00hell

Đánh giá

Hellmut Wilhelm (1905–1990) là nhà Hán học người Đức, con trai của Richard Wilhelm – người dịch Kinh Dịch sang tiếng Đức và là một trong những kênh truyền bá chủ yếu của tư tưởng Dịch học sang phương Tây nửa đầu thế kỷ XX. Bản thân Hellmut Wilhelm lớn lên ở Thanh Đảo và Bắc Kinh, đọc Nho thư bằng nguyên ngữ, về sau dạy tại Đại học Washington. Ông được giới nghiên cứu nhớ tới chủ yếu qua các nghiên cứu về Kinh Dịch, trong đó tập hợp bài giảng Eranos giữ vị trí riêng.

Sách tập hợp bảy bài giảng do tác giả trình bày tại hội nghị Eranos ở Ascona, Thụy Sĩ, một diễn đàn liên ngành quy tụ các nhà tôn giáo học, tâm lý học chiều sâu và Đông phương học. Đây là môi trường thuận lợi cho lối đọc Kinh Dịch như một văn bản triết học và vũ trụ luận, chứ không thuần túy là sách bói. Nội dung các bài giảng xoay quanh tương quan tam tài thiên – địa – nhân, như tựa đề cho biết; bạn đọc có nền Hán học sẽ nhận ra đây là mạch đề tài quen thuộc trong Dịch truyện, song ở đây được triển khai theo hướng so sánh Đông – Tây.

Về phương diện thư mục, cần phân biệt hai lớp văn bản. Bảy bài giảng vốn được công bố rời rạc trong Eranos-Jahrbuch các năm 1951–1968, rồi được tuyển tập và hiệu đính thành sách; do đó các chương ít nhiều mang dấu vết thời điểm trình bày riêng lẻ, không phải một chuyên khảo nhất quán viết liền mạch. Bản lưu tại đây là lần xuất bản của University of Washington Press năm 1977, có thư mục tham khảo và bảng tra; ấn phẩm này từng được tái bản về sau, nên khi trích dẫn nên ghi rõ ấn bản.

Giá trị của sách nằm ở chỗ nó thuộc nhóm tài liệu đầu tiên đưa Dịch học vào đối thoại với tâm lý học chiều sâu và triết học so sánh phương Tây, bên cạnh các trước tác của C. G. Jung và Richard Wilhelm. Người học Kinh Dịch bằng tiếng Việt có thể dùng nó như một tham chiếu phương pháp luận về cách đặt câu hỏi cho văn bản, chứ không thay thế các bộ chú sớ Hán văn. Việc quy các bài giảng cho Hellmut Wilhelm không gây tranh cãi; vấn đề còn bỏ ngỏ, như mọi tuyển tập Eranos, là mức độ đại diện của bảy bài này so với toàn bộ trước tác của ông.