Bài giảng trứ danh về những cái đầu của George Stevens — đã diễn hơn ba trăm đêm liên tiếp trước khán phòng chật kín (George Stevens's Celebrated Lecture on Heads)
Thông tin thư mục tham khảo từ archive.org.
Giới thiệu
Tác giả: Stevens, George Alexander, 1710-1784 Nhà xuất bản: [London] : [For J. Pridden] Năm: 1770 Số trang (bản quét): 14 Chủ đề: Physiognomy · Phrenology
Nguồn thư mục: Archive.org — https://archive.org/download/b30415731/b30415731.pdf
Đánh giá
George Alexander Stevens (1710–1784) là diễn viên kiêm soạn giả người Anh, nổi tiếng với tiết mục độc thoại trào phúng có tên "A Lecture on Heads" — một chuỗi chân dung bằng lời về đủ hạng người, trình diễn kèm đầu giả và đạo cụ trên sân khấu. Bản in năm 1770 tại London do J. Pridden phát hành là một trong nhiều lần in lại tiết mục này, vốn được Stevens diễn ròng rã hàng trăm đêm trước công chúng đông đảo — chi tiết mà chính nhan đề bản in nhấn mạnh. Việc quy tác phẩm cho Stevens nhìn chung được giới nghiên cứu chấp nhận, dù ranh giới giữa phần văn bản do ông soạn và phần ứng tác khi diễn còn mờ, và đã có những bản in lậu khác lưu hành dưới cùng nhan đề mà không qua tay tác giả.
Đây là tài liệu thuộc địa hạt tướng pháp (physiognomy) và — về mặt phân loại thư viện — gắn với não tướng học (phrenology), song cần lưu ý rằng phrenology với tư cách một "khoa học" hệ thống chỉ định hình về sau, gắn với Gall và Spurzheim từ đầu thế kỷ XIX, tức sau thời điểm bản in này. Sự ghép chủ đề như vậy phản ánh cách xếp loại hồi cố của thư viện hơn là nội dung học thuật đương thời của cuốn sách; "A Lecture on Heads" là tác phẩm trào phúng giải trí, không phải luận thuyết nhân tướng.
Về truyền bản, đây là một ấn bản khổ folio, 14 trang theo dữ kiện thư mục (phần mô tả ghi 8 trang, cỡ 33 cm) — con số chênh lệch giữa hai ghi nhận cho thấy bản lưu có thể đã mất trang hoặc được đóng ghép không đầy đủ. Các bản in "A Lecture on Heads" thời đó tồn tại rất nhiều dị bản, khác nhau về số trang, khổ sách và cả văn bản, do được in đi in lại ở nhiều nhà in. Người tra cứu nên đối chiếu với các bản khác cùng năm hoặc cùng thập niên để xác định đây là ấn bản nào trong dòng in dày đặc ấy.
Tài liệu này thuộc dòng văn học biểu diễn — một tiết mục sân khấu bước vào đời sống ấn loát. Giá trị của nó với người học nằm ở chỗ cho thấy cách tướng pháp và những quan niệm về "đọc con người qua ngoại hình" lưu hành như trò tiêu khiển phổ thông ở Anh giữa thế kỷ XVIII, trước khi chúng bị khoa học hóa và đồng thời bị bác bỏ vào thế kỷ sau.