Sự thật và khuôn mặt: khảo cứu mối liên hệ giữa nét vẽ chân dung và chân dung tinh thần — Thomas Woolnoth (Facts & Faces)
Thông tin thư mục tham khảo từ archive.org.
Giới thiệu
This material has been provided by The University of Glasgow Library. The original may be consulted at The University of Glasgow Library
Tác giả: Woolnoth, Thomas, 1785-; University of Glasgow. Library Nhà xuất bản: London : [Thomas Woolnoth] Năm: 1854 Số trang (bản quét): 340 Chủ đề: Physiognomy
Nguồn thư mục: Archive.org — https://archive.org/download/b21461284/b21461284.pdf
Đánh giá
Thomas Woolnoth (1785–?) là thợ khắc và hoạ viên người Anh, hành nghề ở London trong nửa đầu thế kỷ XIX; tên ông gắn với một số chân dung khắc thuật lại các nhân vật đương thời. Cuốn sách này in năm 1854, do chính tác giả đứng ra ấn hành tại London, tức nằm ở giai đoạn muộn của đời ông, khi loại sách khảo cứu tướng mạo và cái đẹp đã qua thời cực thịnh. Việc quy thuộc tác giả ở đây tương đối chắc, vì bản in tự xưng và thư viện Đại học Glasgow lưu giữ bản gốc; tuy vậy cần phân biệt người viết lời với người khắc minh hoạ, vì Woolnoth vốn nổi danh ở nghề sau hơn.
Về dòng học thuật, đây là một khảo luận thuộc truyền thống tướng pháp phương Tây (physiognomy), nối tiếp mạch từ Johann Caspar Lavater cuối thế kỷ XVIII, nhưng đặt cạnh đó một chủ đề mỹ học về cái đẹp tuyệt đối và tương đối. Nhan đề cho thấy tác giả muốn đối chiếu chân dung đường nét (linear portraiture) với chân dung tinh thần (mental portraiture), tức chuyện khuôn mặt bên ngoài có phản ánh được nội tâm hay không – đúng là câu hỏi trung tâm của cả dòng sách này.
Bản gốc tiếng Anh, 340 trang; không rõ có bản dịch nào khác, và giới nghiên cứu cũng chưa dựng được đầy đủ dị văn giữa các bản in của loại tài liệu ít được chú ý này, nên mọi kết luận về truyền bản nên giữ ở mức dè dặt.
Với người học tướng pháp và lịch sử mỹ học, cuốn này đáng biết vì nó minh hoạ một lối tư duy đã phổ biến ở châu Âu thế kỷ XIX: lấy đường nét khuôn mặt làm dữ kiện suy đoán tính cách, đồng thời gắn vấn đề ấy với lý thuyết cái đẹp. Đây là tài liệu sơ cấp, không phải công trình khảo cứu hiện đại; đọc nó cần đặt trong bối cảnh lịch sử của chính nó.