Khảo luận về nhân tướng học, nhằm truyền bá hiểu biết và lòng yêu thương nhân loại (Essays on Physiognomy)

Giới thiệu

Book digitized by Google from the library of the New York Public Library and uploaded to the Internet Archive by user tpb.

Tác giả: Johann Caspar Lavater , Thomas Holcroft Nhà xuất bản: Printed for G.G.J. and J . Robinson ... Năm: 1789 Số trang (bản quét): 447

Nguồn thư mục: Archive.org — https://archive.org/download/essaysonphysiog00holcgoog/essaysonphysiog00holcgoog.pdf

Đánh giá

Đây là bản dịch tiếng Anh của bộ Essays on Physiognomy do Thomas Holcroft chuyển ngữ, in năm 1789 tại London cho G.G.J. và J. Robinson. Nguyên tác là của Johann Caspar Lavater (1741–1801), mục sư Tin Lành gốc Zürich, người đặt nền cho thuật xem tướng theo hướng nhân học triết học chứ không thuần bói toán. Cần phân biệt: bản dịch của Holcroft dựa trên ấn bản tiếng Pháp của Lavater, vốn do chính tác giả hiệu đính và nhuận sắc, nên không phải bản dịch trực tiếp từ tiếng Đức.

Việc quy thuộc tác giả cho Lavater là chắc chắn. Phần đóng góp của Holcroft mang tính dịch thuật, dù ở thời điểm ấy vai trò "phiên dịch" có thể gồm cả biên tập, lược bỏ và sắp xếp lại. Ấn bản 1789 nằm trong loạt nhiều tập mà nhà Robinson phát hành dần trong hơn một thập niên, bản lưu ở đây là một tập riêng lẻ, không phải toàn bộ. Điều này quan trọng với người tra cứu: số trang và nội dung một tập không đại diện cho cả bộ.

Truyền bản tiếng Anh thế kỷ XVIII còn phức tạp ở chỗ nhiều bản in lại, đổi nhà in, thêm bớt bản khắc, có bản gộp chung với các dịch giả khác. Bản số hóa từ New York Public Library qua Google rồi đưa lên Internet Archive thuộc dạng ảnh chụp nguyên trang, giữ được cả lỗi in và ký hiệu sở hữu. Giới nghiên cứu vẫn tranh luận về mức độ trung thành của Holcroft so với nguyên bản Đức và bản Pháp, và về việc Lavater đã tu chỉnh bao nhiêu giữa các lần in.

Với người học tướng pháp phương Đông, tài liệu này có ích như một đối chiếu lịch sử: cho thấy truyền thống châu Âu cùng thời đặt vấn đề quan hệ giữa hình dáng cơ thể và tính cách ra sao, khác với khung can chi ngũ hành. Xếp vào mục "Tướng Pháp" trong kho là hợp lý.