Khảo luận về nhân tướng học, nhằm truyền bá hiểu biết và lòng yêu thương nhân loại (Essays on Physiognomy)

Giới thiệu

Tác giả: Lavater, Johann Caspar, 1741-1801 Nhà xuất bản: London : C. Whittingham for H.D. Symonds Năm: 1804 Số trang (bản quét): 570

Nguồn thư mục: Archive.org — https://archive.org/download/b20274543_0002/b20274543_0002.pdf

Đánh giá

Johann Caspar Lavater (1741–1801) là mục sư Tin Lành người Zürich, tên tuổi gắn với trào lưu tướng pháp và nhân tướng học cuối thế kỷ XVIII ở châu Âu. Bộ Essays on physiognomy của ông vốn được viết bằng tiếng Đức, ra đời từ thập niên 1770 và được tiếp tục bổ sung qua nhiều lần in; phần lớn học giới xem đây là tác phẩm đặt nền cho cách đọc khuôn mặt như một hệ thống ký hiệu, đặt cạnh các trước tác cùng thời về giải phẫu và nhân chủng. Việc quy tác giả cho Lavater không gây tranh cãi, nhưng lịch sử văn bản thì phức tạp: bản tiếng Đức và các bản dịch ra đời không cùng một lúc, có phần do chính tác giả tu chỉnh, có phần do người dịch thêm bớt.

Bản đang lưu là ấn bản London năm 1804, do C. Whittingham in cho H.D. Symonds, tiếng Anh, khổ tám (8vo), gồm ba quyển đóng thành bốn, dày 570 trang. Đây là loại ấn bản thương mại phổ biến ở Anh đầu thế kỷ XIX, thường dựa trên bản dịch tiếng Anh trước đó chứ không phải bản Đức gốc; con số "3 volumes in 4" phản ánh cách chia quyển và đóng gáy của nhà in, không nhất thiết ứng với kết cấu nguyên tác. Người học cần lưu ý rằng các bản dịch thời này sai khác nhau về thứ tự chương mục, phần minh họa và cả những đoạn lược bỏ, nên cùng nhan đề mà nội dung giữa các ấn bản có thể không trùng khớp.

Trong kho được xếp vào mục Tướng Pháp, tài liệu này thuộc dòng sách nhân tướng phương Tây, khác với truyền thống tướng học phương Đông dù cùng đối tượng là khuôn mặt và thân hình. Giá trị của nó với người nghiên cứu nằm ở chỗ là mắt xích nối tướng pháp cổ điển với tư duy khoa học hình thể thế kỷ XIX, đồng thời là chứng liệu về cách một tác phẩm Đức du nhập và được tiêu thụ tại Anh qua ngả dịch thuật. Bản số hóa này cho phép đối chiếu, nhưng nên được đọc như một ấn bản dịch có tính lịch sử, không phải nguyên bản.