Khảo luận về nhân tướng học, nhằm truyền bá hiểu biết và lòng yêu thương nhân loại (Essays on Physiognomy)
Thông tin thư mục tham khảo từ archive.org.
Giới thiệu
Book digitized by Google from the library of Oxford University and uploaded to the Internet Archive by user tpb.
Tác giả: Johann Caspar Lavater , Thomas Holcroft Nhà xuất bản: Printed by C . Whittingham, for H. D . Symonds...[et al.] Năm: 1804 Số trang (bản quét): 417
Nguồn thư mục: Archive.org — https://archive.org/download/essaysonphysiog06holcgoog/essaysonphysiog06holcgoog.pdf
Đánh giá
Đây là bản dịch tiếng Anh của bộ Essays on Physiognomy, tác phẩm chính của Johann Caspar Lavater (1741–1801), mục sư Tin Lành người Zürich, nổi tiếng nhất với lý thuyết tướng pháp (physiognomy) — khoa đoán tính cách qua nét mặt và hình dáng cơ thể. Người dịch, Thomas Holcroft (1745–1809), là nhà viết kịch và dịch giả người Anh; tên ông đứng trên trang tựa ở đây với tư cách người chuyển ngữ, còn Lavater là tác giả nguyên bản. Cần phân biệt bản này với bộ Physiognomische Fragmente nguyên tác tiếng Đức in nhiều kỳ từ 1775 đến 1778, và với bản tiếng Anh lớn do Thomas Holloway minh họa, hai ấn bản khác nhau về quy mô.
Việc quy tác giả cho Lavater là chắc chắn; phần học giới bàn cãi nằm ở chỗ bản tiếng Anh đã được Holcroft (và một số người khác ở các ấn bản khác nhau) rút gọn, sắp xếp lại, có khi thêm bớt so với nguyên tác, nên dùng bản Anh để trích dẫn Lavater là việc nên làm cẩn thận. Bản in năm 1804 tại Luân Đôn, do C. Whittingham in cho H. D. Symonds cùng vài nhà sách khác, thuộc dòng các ấn bản phổ thông giá rẻ hơn của bộ sách này — loại ấn bản cho phép tác phẩm đi vào tầng lớp độc giả rộng ở Anh và Mỹ đầu thế kỷ XIX.
Bản đang lưu là bản số hóa do Google thực hiện từ một cuốn thuộc thư viện Đại học Oxford, rồi đưa lên Internet Archive. Đây là nguồn tốt để đối chiếu dị văn nếu người nghiên cứu có bản in khác, nhưng vì là bản scan nên chất lượng hình ảnh và phần phụ lục có thể không đều. Vị trí của Lavater trong lịch sử tư tưởng khá đặc biệt: ông hấp dẫn cả giới văn chương lãng mạn Đức lẫn phong trào cải cách xã hội ở Anh, đồng thời là mục tiêu chỉ trích của giới khoa học đương thời; tướng pháp sau này bị xếp vào ngụy khoa học, nên bản này được đọc chủ yếu như tư liệu lịch sử văn hóa và lịch sử ý tưởng hơn là một công trình khoa học còn hiệu lực.