Khảo luận về nhân tướng học, nhằm truyền bá hiểu biết và lòng yêu thương nhân loại (Essays on Physiognomy)
Thông tin thư mục tham khảo từ archive.org.
Giới thiệu
Book digitized by Google from the library of Oxford University and uploaded to the Internet Archive by user tpb.
Tác giả: Johann Caspar Lavater Nhà xuất bản: printed by C . Whittingham, for H. D . Symonds [etc.] Năm: 1804 Số trang (bản quét): 463
Nguồn thư mục: Archive.org — https://archive.org/download/essaysonphysiog01lavagoog/essaysonphysiog01lavagoog.pdf
Đánh giá
Đây là bản tiếng Anh của bộ Physiognomische Fragmente (1775–1778) mà Johann Caspar Lavater, mục sư và nhà văn người Zürich, cho ra mắt nhằm hệ thống hóa tướng pháp thành một khoa học quan sát: lấy nét mặt làm dấu chỉ của tính cách. Tên sách đầy đủ, "for the promotion of the knowledge and the love of mankind", nói đúng khát vọng của tác giả, chứ không phải lối diễn đạt rào đón của người dịch. Cần phân biệt: bản 1804 này không phải nguyên tác tiếng Đức mà là một trong những bản dịch Anh ngữ, vốn rất nhiều và khác nhau.
Việc quy tác giả cho Lavater nhìn chung ít tranh cãi, nhưng phần đóng góp của những người cộng tác thì lại là chuyện học giới còn bàn. Bản Đức có sự tham gia của Johann Heinrich Fuseli ở phần hình vẽ và của Goethe ở một số đoạn, mức độ đến đâu thì các bản kể không thống nhất. Ở phía Anh, bản dịch của Thomas Holcroft (1789) được xem là mốc chính; những lần in sau đó, trong đó có lần 1804 của Whittingham cho Symonds, thường độ lại bản in trước, thêm bớt bảng minh họa, nên dị văn giữa các bản là điều phải lưu ý khi đối chiếu.
Với người đọc hôm nay, cuốn này thuộc dòng tướng pháp phương Tây thế kỷ XVIII, chịu ảnh hưởng của khí chất luận cổ điển và của tranh chân dung đương thời, đồng thời là nguồn mà về sau cả khoa hình sự học và di truyền học lẫn phong trào hoài nghi đều viện dẫn. Trong kho, nó xếp cùng nhóm "Tướng Pháp", đứng cạnh mạch Đông Á như Ma Y tướng pháp hay các sách tướng Trung Quốc, dù hai truyền thống gần như không giao nhau về nguồn. Bản đang lưu là bản số hóa từ một cuốn của thư viện Đại học Oxford, qua Google rồi Internet Archive; không có gì bảo đảm đây là bản in đầu tiên của năm 1804, nên khi trích dẫn cần ghi rõ nguồn số hóa.