Khảo luận về nhân tướng học, nhằm truyền bá hiểu biết và lòng yêu thương nhân loại (Essays on Physiognomy)

Giới thiệu

Engraved title-page with vignette; Date of publication from NUC pre-1956; Pages [289]-[295] misnumbered p. 269-275; References: Graham, J. Lavater's "Physiognomy:" a checklist. In Papers of the Bibliographic Society of America, v. 55, p. 297-308; ESTC

Tác giả: Lavater, Johann Caspar, 1741-1801. n 80046189; Holcroft, Thomas, 1745-1809. n 78090495 Nhà xuất bản: London : Printed for G.G.J. & J. Robinson ... Năm: 1793 Số trang (bản quét): 328 Chủ đề: Physiognomy

Nguồn thư mục: Archive.org — https://archive.org/download/b28766787/b28766787.pdf

Đánh giá

Đây là bản dịch tiếng Anh của Essai sur la physiognomonie (1775–1778), tác phẩm làm nên tên tuổi Johann Caspar Lavater, mục sư và nhà văn người Zürich. Bản gốc Pháp văn do Lavater viết, nhưng phần lớn độc giả Anh ngữ đời sau tiếp cận qua ngả Thomas Holcroft dịch và phóng tác, và chính Holcroft là người chịu trách nhiệm hình thức của bản 1793 này chứ không phải Lavater. Cần phân biệt: Lavater là tác giả nội dung, Holcroft là dịch giả – người chuyển soạn, và trên các bản in thời đó hai tên thường đứng cạnh nhau mà không tách rõ vai.

Việc quy thuộc phần lý thuyết cho Lavater nói chung vững, nhưng mức độ trung thành của bản Anh văn với nguyên tác Pháp văn lại là chỗ học giới còn tranh luận: Holcroft được cho là đã lược bớt và sắp xếp lại, nên bản 1793 không hẳn là dịch sát. Bản 328 trang khổ nhỏ này không phải toàn bộ công trình đồ sộ của Lavater mà thuộc dòng ấn bản rút gọn/rút trích lưu hành phổ biến ở Anh cuối thế kỷ XVIII, một phần vì nhu cầu đọc của thị trường London lớn hơn nhiều so với khả năng tiêu thụ bốn quyển in đắt tiền.

Về truyền bản, trang tựa được khắc kèm hình trang trí, và năm xuất bản 1793 không in trên trang tựa mà suy ra từ cục lục lọi NUC pre-1956, một chi tiết cho thấy bản này thuộc nhóm ấn phẩm mà thư mục học phải dựng lại ngày in từ nguồn ngoài. Việc đánh số trang từ [289] đến [295] bị in nhầm thành 269–275 là dị tật điển hình của thợ xếp chữ thời đó, và chính những lỗi loại này là dấu nhận dạng các bản in khác nhau trong danh mục kiểm tra của J. Graham (Papers of the Bibliographic Society of America, tập 55) cùng ESTC.

Với người học tướng pháp, văn bản này đánh dấu thời điểm lý thuyết tướng học bước từ chốn kín của các sách bí truyền ra thị trường đại chúng Anh ngữ, gắn với tên Lavater như một tham chiếu bắt buộc. Nó cũng nằm trong dòng ấn bản Anh mà sau này trở thành một trong những nguồn truyền bá quan niệm tướng mạo – tính cách sang thế kỷ XIX.