Khảo luận về nhân tướng học, nhằm truyền bá hiểu biết và lòng yêu thương nhân loại (Essays on Physiognomy)

Giới thiệu

Tác giả: Lavater, Johann Caspar, 1741-1801 Nhà xuất bản: London : C. Whittingham for H.D. Symonds Năm: 1804 Số trang (bản quét): 542

Nguồn thư mục: Archive.org — https://archive.org/download/b20274543_0005/b20274543_0005.pdf

Đánh giá

Đây là bản dịch tiếng Anh của Essai sur la physiognomonie, công trình đồ sộ mà Johann Caspar Lavater (1741–1801) công bố bằng tiếng Pháp từ 1775 đến 1778, về sau được nhiều người cộng tác tiếp tục hiệu đính và mở rộng qua các lần tái bản. Lavater là mục sư Tin Lành người Zürich, tác phẩm của ông thuộc dòng tướng pháp học (physiognomy) thịnh hành ở châu Âu cuối thế kỷ XVIII, gắn với trào lưu cảm thương và thần học tự nhiên đương thời. Việc quy tác phẩm cho Lavater là chắc chắn, nhưng phần đóng góp của các cộng sự và mức độ can thiệp của họ vào từng phần vẫn còn được bàn luận.

Bản 1804 do C. Whittingham in cho H.D. Symonds tại Luân Đôn là một trong nhiều ấn bản tiếng Anh ra đời sau khi nguyên tác tiếng Pháp lưu hành rộng rãi. Tựa đề Essays on physiognomy; for the promotion of the knowledge and the love of mankind cho thấy người dịch và nhà xuất bản nhấn vào dụng ý đạo đức – giáo huấn của tác phẩm hơn là khía cạnh kỹ thuật. Đây là loại sách được đóng thành nhiều tập, mô tả "3 volumes in 4" (ba quyển chia thành bốn phần) khổ octavo, tức một bộ gồm nhiều quyển nhỏ, thường kèm tranh khắc theo mẫu chân dung; các bản khác nhau có thể thiếu hoặc thay đổi phần minh hoạ, nên số trang thực tế giữa các bộ đôi khi không khớp nhau.

Truyền bản của Lavater khá phức tạp: giữa các ấn bản tiếng Pháp, tiếng Đức và tiếng Anh có khác biệt về thứ tự chương mục, phần phụ lục và bảng minh hoạ. Do vậy, khi tra cứu theo một bản cụ thể, người nghiên cứu nên đối chiếu với các ấn bản khác trong cùng dòng để xác định dị văn và phần nào được thêm bớt. Bản 1804 này hữu ích cho việc đối chiếu với nguyên tác và với các bản tiếng Đức, đồng thời phản ánh cách tướng pháp học Lavater được tiếp nhận ở Anh đầu thế kỷ XIX, trước khi dòng nghiên cứu này dần bị khoa học hình sự và nhân chủng học đương thời gạt ra ngoài lề.