Khảo luận về nhân tướng học, 1789 — tập 2 (Essays on Physiognomy)

Giới thiệu

Essays on physiognomy; for the promotion of the knol edge and the love of mankind 1789: Volume 2.Digitized from IA40312803-28.Previous issue: bim_eighteenth-century_essays-on-physiognomy-f_lavater-johann-caspar_1789_1.Next issue: bim_eighteenth-century_essays-on-physiognomy-f_lavater-johann-caspar_1789_3.

Tác giả: Lavater, Johann Caspar Năm: 1789 Số trang (bản quét): 556 Chủ đề: Language & Literature · Literary And Political Reviews · General Interest Periodicals--United Kingdom · Law · Philosophy & Religion · Fine & Performing Arts · Social Sciences · History · History--History of North And South America · Books · microfilm

Nguồn thư mục: Archive.org — https://archive.org/download/bim_eighteenth-century_essays-on-physiognomy-f_lavater-johann-caspar_1789_2/bim_eighteenth-century_essays-on-physiognomy-f_lavater-johann-caspar_1789_2.pdf

Đánh giá

Johann Caspar Lavater (1741–1801), mục sư Tin Lành Zurich và tác giả khối trước tác thần học - đạo đức, công bố bộ Essays on Physiognomy lần đầu bằng tiếng Đức từ năm 1775 đến 1778. Bản đang lưu là quyển hai của lần in tiếng Anh năm 1789, một trong những ngả truyền bản quan trọng nhất của tác phẩm này. Việc dịch và phổ biến sang tiếng Anh gắn với mạng lưới xuất bản ở London cuối thế kỷ mười tám, nơi tác phẩm chuyển từ môi trường Đức ngữ sang độc giả Anh ngữ và được xếp vào loại sách "general interest" thời bấy giờ. Về mặt học thuật, cuốn sách thuộc truyền thống nhân tướng học phương Tây, khuynh hướng suy đoán tính tình và năng lực con người qua dáng vẻ bên ngoài, đặc biệt là đường nét khuôn mặt — một dòng tư tưởng mà ngày nay giới nghiên cứu khoa học xem là giả khoa học, nhưng vẫn là tài liệu quan trọng để hiểu tâm lý, mỹ học và lịch sử trí thức châu Âu thế kỷ mười tám.

Vấn đề truyền bản của bộ sách khá rối. Nguyên bản Đức từng được in nhiều lần và nhanh chóng lan rộng; bản tiếng Anh không đi thẳng từ tiếng Đức mà phần lớn dựa trên bản tiếng Pháp do người khác dịch và biên tập, rồi qua tay các dịch giả - biên tập viên Anh tái cấu trúc, thêm chú thích, thay tranh minh hoạ. Từ đó nảy sinh khác biệt về thứ tự chương mục, dung lượng và hình khắc giữa các bản Đức - Pháp - Anh, khiến cho việc đối chiếu các lần in phải hết sức lưu ý. Bản điện tử ở đây (dạng microfilm/scan, mã digit hóa theo lô, có số trang và liên kết tới quyển một và quyển ba) thuộc một chuỗi ấn bản nhiều tập, cho thấy tác phẩm khi sang Anh đã được tổ chức lại thành bộ nhiều quyển thay vì một khối liền mạch như ấn bản gốc.

Ngoài khía cạnh nhân tướng học, bộ này còn có giá trị tư liệu cho các lĩnh vực mà dữ kiện phân loại đã điểm qua: văn học và mỹ thuật (tranh khắc, quan hệ với phong trào cảm thương và chủ nghĩa biểu cảm), triết học - tôn giáo (nền thần học mục vụ của Lavater), và lịch sử văn hoá in ấn. Với người làm thư mục, đây là đầu mục cần nắm vì tính phức tạp của bản dịch trung gian và sự đa dạng ấn bản; giới nghiên cứu hiện nay cũng chưa thống nhất hoàn toàn về mức độ can thiệp của các dịch giả - biên tập viên Anh vào nội dung, nên nên tiếp cận phần nào có tranh luận với sự dè dặt.