Khảo luận về nhân tướng học, nhằm mở mang hiểu biết và lòng yêu thương nhân loại (Essays on Physiognomy)

Giới thiệu

3 v. in 5 : 35 cm. (4to); Vol. 1 has English translator's preface dated December 24, 1798; the plates are variously dated between 1792 and 1799; Plates engraved by Holloway, William Blake, James Neagle, Anker Smith, J. Thornethwaite, Thomas Trotter, John Hall, Henry Bromley and others

Tác giả: Lavater, Johann Caspar, 1741-1801 Nhà xuất bản: London : Printed for John Murray ... H. Hunter ... and T. Holloway ... Năm: 1792 Số trang (bản quét): 350 Chủ đề: Physiognomy -- Early works to 1800

Nguồn thư mục: Archive.org — https://archive.org/download/gri_33125008438307/gri_33125008438307.pdf

Đánh giá

Johann Caspar Lavater (1741-1801), mục sư Tin Lành người Zürich, là tác giả bộ sách tướng pháp nổi tiếng nhất của châu Âu cận đại. Nguyên tác tiếng Đức ra đời từ thập niên 1770, nhưng bản đang lưu là bản dịch tiếng Anh, và dữ kiện thư mục cho thấy tập này in tại London năm 1792 với lời tựa của dịch giả đề ngày 24 tháng 12 năm 1798 — nghĩa là các tập không hoàn tất cùng lúc, một tình trạng thường gặp ở sách in nhiều kỳ phương Tây thế kỷ XVIII, khiến niên đại "1792" trên trang bìa chỉ đúng cho phần đầu. Bộ sách gồm ba quyển đóng thành năm tập khổ bốn (4to), riêng bản lưu này 350 trang; phần tranh khắc minh họa mang niên đại rải rác từ 1792 đến 1799, do nhiều thợ khắc thực hiện, trong đó có William Blake cùng Holloway, Neagle, Anker Smith và một số tên tuổi khác.

Việc William Blake tham gia khắc bản cho Lavater là chi tiết đáng lưu ý trong lịch sử xuất bản — nó phản ánh mạng lưới thợ khắc và nhà in London đương thời, đồng thời là một lý do khiến bộ sách này được giới nghiên cứu nghệ thuật in ấn quan tâm bên cạnh nội dung tướng pháp. Cần phân biệt bản dịch tiếng Anh lưu hành ở đây với nguyên bản Đức: bản Anh ngữ vốn được chuyển dịch và biên tập qua nhiều tay, có thêm bớt hình và lời dẫn so với bản gốc, nên khi trích dẫn nên xác định rõ đang dùng bản nào. Truyền bản của Lavater nói chung khá phức tạp, các bản in khác nhau về số tranh và thứ tự chương, việc đối chiếu giữa các ấn bản là công việc của người làm thư mục hơn là của độc giả thường.

Về mặt học thuật, tướng pháp của Lavater thuộc dòng "tướng pháp triết học" thế kỷ XVIII — tìm cách hệ thống hóa mối liên hệ giữa nét mặt và tính cách, gắn với tâm lý học và thần học thời Khai sáng. Ngày nay giới nghiên cứu nhìn nó như một hiện tượng văn hóa và lịch sử tư tưởng hơn là một khoa học còn giá trị phương pháp; tính khoa học của nó bị phê phán từ khá sớm. Vì vậy, trong kho sách tướng pháp, đây là tài liệu thuộc loại sử liệu và tư liệu nghiên cứu tiếp nhận, không phải sách tra cứu thực hành. Dữ kiện về chủ đề Physiognomy -- Early works to 1800 xác nhận vị trí của nó trong dòng tài liệu trước năm 1800.