Khảo luận về nhân tướng học, nhằm mở mang hiểu biết và lòng yêu thương nhân loại (Essays on Physiognomy)

Giới thiệu

3 v. in 5 : 35 cm. (4to); Vol. 1 has English translator's preface dated December 24, 1798; the plates are variously dated between 1792 and 1799; Plates engraved by Holloway, William Blake, James Neagle, Anker Smith, J. Thornethwaite, Thomas Trotter, John Hall, Henry Bromley and others

Tác giả: Lavater, Johann Caspar, 1741-1801 Nhà xuất bản: London : Printed for John Murray ... H. Hunter ... and T. Holloway ... Năm: 1792 Số trang (bản quét): 312 Chủ đề: Physiognomy -- Early works to 1800

Nguồn thư mục: Archive.org — https://archive.org/download/gri_33125008438471/gri_33125008438471.pdf

Đánh giá

Johann Caspar Lavater (1741–1801) là mục sư Tin Lành người Zürich, tác giả của bộ Physiognomische Fragmente xuất bản tại Leipzig và Winterthur từ 1775 đến 1778, công trình đặt nền cho trào lưu tướng pháp học ở châu Âu cuối thế kỷ XVIII. Bản đang lưu là Essays on Physiognomy, phổ biến nhất trong các bản dịch tiếng Anh, do John Murray và một số nhà in ở London ấn hành. Đây không phải bản dịch từ nguyên tác Đức của chính Lavater mà phần lớn dựa trên bản tiếng Pháp của Mme de La Fite và bản tóm lược của Samuel Sampson, rồi qua tay biên tập viên người Anh mà thành hình. Việc phân định đâu là văn Lavater, đâu là thêm bớt của người dịch và người biên tập vẫn còn là vấn đề học giới tranh luận, dù khuynh hướng chung xem bản Anh như một tác phẩm độc lập hơn là bản dịch trung thành.

Dữ kiện thư mục cho thấy đây là bộ ba quyển đóng thành năm tập khổ 4to, song bản đang lưu chỉ còn 312 trang. Lời tựa của dịch giả ở quyển một đề ngày 24 tháng 12 năm 1798, trong khi các bản khắc minh họa mang niên đại rải rác từ 1792 đến 1799, cho thấy bộ sách được in và phát hành dần trong nhiều năm chứ không ra trọn gói một lúc. Các bản in có dị văn về số lượng và thứ tự tranh, một phần vì nhiều nghệ nhân khắc khác nhau cùng tham gia: Holloway, James Neagle, Anker Smith, Thomas Trotter, John Hall, Henry Bromley, và đáng chú ý là William Blake, người đảm nhận một số bản khắc trong đó. Sự tham gia của Blake khiến bộ sách này được giới nghiên cứu mỹ thuật Anh quan tâm ngoài phạm vi tướng pháp học.

Tướng pháp học thời Lavater gắn với thần học tự nhiên và tâm lý học đạo đức đương thời, tìm cách đọc tính cách và phẩm hạnh qua đường nét khuôn mặt; ngày nay cách tiếp cận ấy bị xem là tiền khoa học, có phần gần với tướng số hơn là giải phẫu học. Bản Anh của Murray từng có ảnh hưởng rộng ở Anh và Mỹ, góp phần đưa thuật ngữ và phương pháp của Lavater vào văn chương và hội họa thế kỷ XIX. Người đọc bản lưu này vì vậy nên tiếp cận như một chứng tích văn hóa và xuất bản cuối thế kỷ XVIII, đồng thời lưu ý phần văn bản có thể đã qua nhiều tầng chuyển ngữ và biên tập.