Khảo luận về nhân tướng học, nhằm mở rộng hiểu biết và lòng yêu thương nhân loại (Essays on Physiognomy)
Thông tin thư mục tham khảo từ archive.org.
Giới thiệu
Tác giả: Lavater, Johann Caspar, 1741-1801. n 80046189 Nhà xuất bản: London : H. D. Symonds Năm: 1797 Số trang (bản quét): 384 Chủ đề: Physiognomy
Nguồn thư mục: Archive.org — https://archive.org/download/b28772295_0001/b28772295_0001.pdf
Đánh giá
Johann Caspar Lavater (1741–1801) là mục sư Tin Lành người Zürich, tên tuổi gắn với ngành tướng học (physiognomy) châu Âu cuối thế kỷ XVIII. Bộ Essays on physiognomy của ông vốn được viết bằng tiếng Đức, ra mắt từ thập niên 1770, rồi được chuyển sang tiếng Anh qua nhiều ngả khác nhau; bản 1797 do H. D. Symonds ở London ấn hành nằm trong dòng dịch và tái bản nở rộ ấy. Đây là một trong những trước tác đặt nền cho tướng học như một lĩnh vực khảo cứu có hệ thống dưới con mắt người đương thời, dù về sau ngành này bị xếp vào giả khoa học.
Việc quy tác phẩm cho Lavater hầu như không gây tranh cãi, song bản thân văn bản lại phức tạp. Ấn bản tiếng Anh thường được dựng từ các bản dịch không cùng một nguồn, có khi rút gọn hoặc phối ghép, nên dị văn và thứ tự các phần giữa các lần in không hoàn toàn trùng khớp. Ngay cả ở nguyên bản tiếng Đức, phần minh hoạ và phần văn cũng do nhiều tay thực hiện, khiến giới nghiên cứu vẫn phải đối chiếu khi trích dẫn.
Bản đang lưu thuộc kho Tướng pháp, gồm ba tập khổ octavo, tổng cộng 384 trang theo mô tả. Với người học sử liệu, cuốn này có giá trị như một mốc để hiểu cách người châu Âu thế kỷ XVIII đọc khuôn mặt và liên hệ nó với các bộ tướng học phương Đông cùng thời, chứ không nên tra cứu như một cẩm nang thực hành.