Khảo luận về nhân tướng học (Essays on Physiognomy)

Giới thiệu

Tác giả: Holcroft, Thomas, 1745-1809 Nhà xuất bản: London : Ward, Lock Năm: 1880 Số trang (bản quét): 800 Chủ đề: Physiognomy

Nguồn thư mục: Archive.org — https://archive.org/download/b28136858/b28136858.pdf

Đánh giá

Đây là bản tiếng Anh của Essays on Physiognomy (Những tiểu luận về tướng pháp), tác phẩm của mục sư người Thụy Sĩ Johann Caspar Lavater (1741–1801), vốn được viết bằng tiếng Đức với nhan đề Physiognomische Fragmente và công bố từng phần trong khoảng 1775–1778. Bản dịch tiếng Anh do Thomas Holcroft thực hiện lần đầu năm 1789, về sau được nhiều nhà in tái bản rút gọn hoặc trình bày lại; lần in của Ward, Lock năm 1880 là một trong số đó. Việc gán tên Holcroft lên trang tựa là dấu vết của truyền thống dịch thuật, không phải bằng chứng ông là tác giả. Sách thuộc dòng tướng pháp phương Tây thế kỷ XVIII, phổ biến rộng ở châu Âu và được giới đọc sách Đông Á thời cận đại biết tới, có khi qua ngả Trung văn.

Tên Lavater không xuất hiện trên dữ kiện thư mục của bản lưu, nhưng giới nghiên cứu từ lâu đã xác nhận ông là tác giả nguyên bản; đây không phải chỗ còn tranh luận lớn, chỉ là cách ghi trên các bản in châu Âu thế kỷ XIX thường đặt tên dịch giả thay vì tác giả. Ngược lại, mức độ can thiệp của từng dịch giả và phạm vi lược bỏ so với nguyên tác Đức lại là điều khó dựng lại đầy đủ, vì các bản tiếng Anh đã hình thành một dòng truyền bản riêng, có dị văn và mất mát so với bản gốc. Bản 1880 nằm trong dòng ấy.

Cấu trúc số trang — phần đầu dài (cxxviii trang) cộng phần chính (507 trang) và khoảng 80 tờ tranh không đánh số — phản ánh đặc điểm cố hữu của dòng sách này: minh họa giữ vai trò trọng yếu, gắn với cách Lavater lập luận bằng quan sát hình dạng đầu mặt và đường nét. Các tờ tranh khắc thường được đánh số riêng, nên số tờ có thể chênh lệch giữa các lần in cùng một nhà xuất bản.

Người học muốn đặt tác phẩm này trong mạch tướng học phương Đông nên biết vị trí của nó: đây không phải sách tướng Á Đông, mà là một nhánh tư tưởng châu Âu cùng quan tâm tới việc đọc con người qua hình tướng, và từng được đọc đối chiếu khi tướng pháp bản địa tiếp xúc với học thuật phương Tây. Bản lưu thuộc kho "Tướng Pháp", ngôn ngữ tiếng Anh, cho phép đọc thẳng bản in phổ biến cuối thế kỷ XIX thay vì phải truy nguyên bản Đức.