Bách khoa thư về bản tính con người và nhân tướng học (Encyclopædia of Human Nature and Physiognomy)
Thông tin thư mục tham khảo từ archive.org.
Giới thiệu
Originally published under title: A treatise on human nature and physiognomy
Tác giả: Willis, A. E. (Alfred E.) Nhà xuất bản: Chicago, Loomis & co. Năm: 1889 Số trang (bản quét): 760 Chủ đề: Physiognomy
Nguồn thư mục: Archive.org — https://archive.org/download/encyclopdiaofhum00will/encyclopdiaofhum00will.pdf
Đánh giá
Cuốn sách này thuộc dòng tướng pháp (physiognomy) phương Tây, tức truyền thống đoán tính cách và vận mệnh con người qua hình dáng khuôn mặt, đầu và thân thể. Đây là nhánh học thuật phổ biến ở châu Âu và Mỹ suốt thế kỷ XIX, gắn với trào lưu phân loại con người theo đặc điểm thể chất, chịu ảnh hưởng từ các tác gia trước đó như Johann Caspar Lavater.
Tác giả A. E. Willis không phải tên tuổi lớn trong giới nghiên cứu tướng pháp; bản thân ông ít được các thư mục chuyên sâu nhắc tới, và hiểu biết về tiểu sử ông hiện còn hạn chế. Mức độ quy thuộc cuốn sách cho ông là chắc chắn ở phương diện ấn bản — tên ông đứng trên trang tựa — nhưng không hàm ý rằng ông là người khởi thảo toàn bộ nội dung. Dữ kiện thư mục cho biết sách từng ra đời dưới tựa A Treatise on Human Nature and Physiognomy, tức bản đang lưu là lần tái bản đổi tựa, một thực hành khá phổ biến của nhà xuất bản Mỹ thời đó.
Về truyền bản, ấn phẩm của Loomis & Co. tại Chicago năm 1889 là một ấn bản thương mại cỡ lớn (760 trang), khả năng cao được biên soạn phỏng theo hoặc tổng hợp từ các tác phẩm tướng pháp đã có trước đó. Giới nghiên cứu sử tướng pháp vẫn còn bàn về mức độ nguyên bản cùng quy tác giả thực sự của nhiều ấn phẩm đại chúng kiểu này, và trường hợp của cuốn này không nằm ngoài phạm vi chưa ngã ngũ. Bản điện tử được phổ biến rộng qua Archive.org, thuộc nhóm tài liệu số hoá cho phép truy cập tự do.
Việc đưa cuốn sách vào kho với nhãn Tướng Pháp cho thấy đây là tài liệu đại diện cho cách tiếp cận tướng pháp đã được phổ thông hoá tại Mỹ cuối thế kỷ XIX, chứ không thuộc phạm vi kinh điển hay chuyên khảo học thuật nghiêm ngặt. Người đọc cần phân biệt giữa giá trị lịch sử của sách — như một mẫu hình của tri thức thời đại — và tính xác đáng của nội dung nhận tướng theo tiêu chuẩn khoa học hiện nay.