Luận về nhân tướng học của bác sĩ Gwither, do ông Owen Lloyd — thư ký Hội Triết học Dublin — truyền đạt (Dr. Gwither's Discourse of Physiognomy)

Giới thiệu

"Dr. Gwither's Discourse of Physiognomy. Communicated by Mr. Owen Lloyd, Secretary of the Philosophical Society at Dublin" is an article from Philosophical Transactions (1683-1775), Volume 18. View more articles from Philosophical Transactions (1683-1775).View this article on JSTOR.View this article's JSTOR metadata.You may also retrieve all of this items metadata in JSON at the following URL: https://archive.org/metadata/jstor-102447

Tác giả: Lloyd, Owen Nhà xuất bản: Philosophical Transactions (1683-1775) Năm: 1694 Số trang (bản quét): 4

Nguồn thư mục: Archive.org — https://archive.org/download/jstor-102447/102447.pdf

Đánh giá

Đây là một bài báo khoa học in trên Philosophical Transactions, tạp chí của Hội Hoàng gia Luân Đôn, năm 1694. Tựa đề cho biết nội dung là bài thuyết trình của bác sĩ Gwither về tướng pháp (physiognomy), do Owen Lloyd — thư ký Hội Triết học Dublin — chuyển tới tòa soạn. Tên tác giả ghi trên bản là Lloyd vì ông là người gửi, chứ không phải tác giả của nội dung khảo cứu; Gwither, người trực tiếp trình bày, mới là tác giả thực chất của bài. Việc phân biệt hai vai này quan trọng với người làm thư mục, bởi các bản mục lục thường gán nhầm quyền tác giả cho người chuyển đạt.

Về nhân thân, cả Gwither lẫn Lloyd đều ít được ghi chép trong các từ điển tiểu sử thông dụng, nên phần lớn chi tiết về học vấn và chức trách của họ còn phải tra cứu thêm từ nguồn sử liệu Ireland và Anh cuối thế kỷ XVII. Điều chắc chắn là bài nằm trong mạch sinh hoạt của Hội Triết học Dublin, một thiết chế gắn với giới trí thức Anh - Ireland đương thời, chuyên trao đổi quan sát và khảo cứu rồi gửi đăng trên Philosophical Transactions.

Physiognomy khi đó không phải môn bói toán thuần túy mà thuộc dòng "triết học tự nhiên", được giới học giả châu Âu tìm cách hệ thống hóa quan hệ giữa đặc điểm cơ thể và tính khí con người. Bài của Gwither đứng trong dòng đó, kế thừa truyền thống tướng pháp cổ điển nhưng khoác lên lối trình bày quan sát của khoa học thực nghiệm. Bản đang lưu chỉ vỏn vẹn bốn trang, đúng dạng ghi chép ngắn gửi cho tạp chí học hội, khác hẳn một chuyên luận độc lập.

Bản điện tử hiện có là bản số hóa của JSTOR lưu trên Archive.org, trích từ tập 18 của Philosophical Transactions, kèm siêu dữ liệu số hóa; đây là bản dùng để tra cứu, còn muốn đối chiếu dị văn hay khảo dị bản in gốc thì phải tìm đến các bộ sưu tập Philosophical Transactions nguyên bản. Với người nghiên cứu tướng pháp phương Đông, tài liệu này ít dùng để tra cứu thuật tướng, song có giá trị như một mẫu so sánh: cho thấy người châu Âu cùng thời đặt vấn đề tướng pháp trong khung tri thức nào, để từ đó nhìn lại vị trí của tướng pháp Việt Nam và Trung Hoa trong bản đồ chung của loại tri thức này.