Y Xuyên tiên sinh điểm hiệu phụ âm Chu Dịch (伊川先生点校附音周易)

Giới thiệu

《周易》亦称《易经》是中国最古老的文献之一，并被儒家尊为五经之首。此《伊川先生点校附音周易》旧题北宋程颐点校。全书共分上下两卷，经文旁刻句点，书眉上附刻陆德明释音。此为南宋末年建刊本，现藏于台湾国家图书馆。

Tác giả: 程颐 Chủ đề: 宋刻本 · 周易

Nguồn thư mục: Archive.org — https://archive.org/download/dian-jiao-fu-yin-zhou-yi/%E4%BC%8A%E5%B7%9D%E5%85%88%E7%94%9F%E7%82%B9%E6%A0%A1%E9%99%84%E9%9F%B3%E5%91%A8%E6%98%93.%E4%B8%8A%E4%B8%8B%E5%8D%B7.%E6%97%A7%E9%A2%98%E5%8C%97%E5%AE%8B.%E7%A8%8B%E9%A2%90%E7%82%B9%E6%A0%A1.%E5%8D%97%E5%AE%8B%E6%9C%AB%E5%B9%B4%E5%BB%BA%E5%88%8A%E6%9C%AC.%E9%BB%91%E7%99%BD%E7%89%88.pdf

Đánh giá

Bản mang tựa 伊川先生点校附音周易, tức Chu Dịch có phụ âm và điểm cú do tiên sinh Y Xuyên hiệu điểm, là một ấn phẩm Kinh Dịch thuộc dòng kinh học Tống. Tựa sách quy công việc hiệu điểm cho Trình Di (1033–1107), người Lạc Dương, học trò của Chu Đôn Di, một trong những trụ cột của Lý học Bắc Tống; nhưng đây là đề tựa cũ truyền lại, không phải lời tác giả tự nhận, nên mức độ quy thuộc cần đặt trong ngoặc. Việc gán tên Trình Di cho một bản kinh văn có phụ âm và điểm cú nhiều khả năng phản ánh uy tín học phái hơn là công việc biên tập thực tế của ông.

Điểm đáng lưu ý về truyền bản nằm ở hai lớp phụ trợ: kinh văn được khắc điểm cú bên cạnh, và trên mi tâm sách khắc phần Thích âm của Lục Đức Minh (khoảng 550–630), tác giả Kinh Điển Thích Văn. Đây là cách làm quen thuộc của thư tịch khắc in đời Tống – Nam Tống, khi kinh văn được kèm âm đọc và cú đậu để tiện dùng trong khoa cử và giảng tập. Bản được mô tả là khắc bản kiến san cuối Nam Tống, hiện lưu tại Thư viện Quốc gia Đài Loan; chữ kiến san chỉ truyền thống khắc in ở vùng Kiến Dương, Phúc Kiến, nơi nổi tiếng về chất lượng bản in đời Tống.

Với người học Kinh Dịch, bản này thuộc nhóm Dịch kinh phụ âm, khác với các trước tác giải kinh thuần túy như Y Xuyên Dịch Truyện cũng mang tên Trình Di. Cần phân biệt rõ hai dòng: một là kinh văn có phụ chú âm cú dùng để đọc, hai là trước tác nghĩa lý của Trình Di. Các khảo luận về niên đại khắc in, mối quan hệ giữa bản này với các bản khắc Tống khác cùng hệ, và vai trò thực sự của tên Trình Di trong việc hiệu điểm, phần lớn vẫn còn để ngỏ, tùy thuộc vào từng bản đối chiếu cụ thể.