Tâm tính hiện qua đầu, mặt và bàn tay (Descriptive Mentality from the Head, Face and Hand)
Thông tin thư mục tham khảo từ archive.org.
Giới thiệu
Advertisements: p. 221-224; 224 p., [1] leaf of plates : 24 cm
Tác giả: Merton, Holmes Whittier, 1860-1948 Nhà xuất bản: Philadelphia : David McKay Năm: 1899 Số trang (bản quét): 240 Chủ đề: Phrenology · Physiognomy · Palmistry
Nguồn thư mục: Archive.org — https://archive.org/download/descriptivementa00mert/descriptivementa00mert.pdf
Đánh giá
Cuốn sách này thuộc loại sách phổ thông về tướng học (physiognomy) và xem tay, gắn với trào lưu ấn tượng học (phrenology) cuối thế kỷ XIX tại Hoa Kỳ. Tựa đề nói rõ ba đối tượng khảo sát: đầu, mặt và tay; ba chủ đề được ghi trong biên mục — Phrenology, Physiognomy, Palmistry — xác nhận đây là một công trình tổng hợp cả ba hướng, chứ không chuyên về một lĩnh vực. Cách đặt vấn đề như vậy phản ánh thị hiếu thời đại: cuối thế kỷ XIX, các sách hướng dẫn tự học về "đọc con người" qua hình thể bán rất chạy ở Anh và Mỹ, và nhà xuất bản David McKay ở Philadelphia là một trong những cơ sở chuyên in loại ấn phẩm này.
Về tác giả, tên ghi trên bản là Holmes Whittier Merton, sống 1860-1948. Ông không thuộc giới học giả đại học; các trước tác của ông nằm trong dòng sách ứng dụng, phổ biến tướng học cho công chúng. Cần phân biệt rằng đến thời điểm 1899, ấn tượng học của Gall và Spurzheim đã bị giới giải phẫu và sinh lý học bác bỏ về mặt khoa học, còn tướng học và xem tay chưa từng được coi là ngành học thuật chính thống. Vì vậy công trình nên được đọc như tài liệu về lịch sử văn hoá và lịch sử tư tưởng, không phải như sách chuyên môn có giá trị khoa học hiện hành. Bản thân việc quy thuộc tác giả cho ấn phẩm này không gây tranh cãi, nhưng cần lưu ý rằng mảng sách loại này thường có hiện tượng tái bản, đổi tựa và biên tập lại mà không ghi rõ.
Về truyền bản, bản đang lưu là bản in năm 1899, 224 trang cộng một tờ tranh rời, khổ 24 cm, có phần quảng cáo ở cuối sách. Đây là dạng ấn bản thương mại đương thời, và phần quảng cáo cho thấy sách được phát hành qua kênh bán lẻ phổ thông. Bản số hoá lưu hành trên Archive.org, cho phép truy cập tự do.
Với người học, giá trị của tài liệu nằm ở chỗ nó là mẫu tiêu biểu cho một thể loại sách đã từng phổ biến rộng rãi và có ảnh hưởng nhất định tới cách xã hội đương thời nhìn con người; đặt cạnh các bộ cùng dòng, nó giúp dựng lại bức tranh văn hoá in ấn cuối thế kỷ XIX hơn là đóng góp gì cho tri thức tướng học.