Cicero — Bàn về tuổi già, Bàn về tình bạn, Bàn về thuật chiêm đoán (De senectute, De amicitia, De divinatione)

Giới thiệu

Later reprints also have imprint: Cambridge, Mass. : Harvard University Press

Tác giả: Cicero, Marcus Tullius Nhà xuất bản: London : W. Heinemann ; New York : G.P. Putnam's Sons Năm: 1923 Số trang (bản quét): 586 Chủ đề: Old age -- Early works to 1800 · Friendship -- Early works to 1800 · Divination -- Early works to 1800 · Vieillesse -- Ouvrages avant 1800 · Amitié -- Ouvrages avant 1800 · Divination -- Ouvrages avant 1800 · Divination · Friendship · Old age

Nguồn thư mục: Archive.org — https://archive.org/download/desenectutedeami0000cice_j1u5/desenectutedeami0000cice_j1u5.pdf

Đánh giá

Tập sách này thuộc loạt Loeb Classical Library, in song ngữ Latinh–Anh, gồm ba đối thoại triết học của Cicero: Cato Maior de senectute bàn về tuổi già, Laelius de amicitia bàn về tình bạn, và De divinatione bàn về thuật bói toán. Ba tác phẩm thuộc giai đoạn Cicero viết triết học bằng tiếng Latinh, khoảng giữa thập niên 50–40 TCN, khi ông rút khỏi chính trường; niên đại tương đối của chúng được giới nghiên cứu chấp nhận khá thống nhất, dù thứ tự chính xác giữa các tác phẩm đôi khi còn được bàn lại. De senectute và De amicitia lấy tên nhân vật Cato và Laelius làm tựa, viết theo lối đối thoại chịu ảnh hưởng Plato và các trường phái Hy Lạp; De divinatione có cấu trúc hai quyển đối lập, một bên bênh vực, một bên phản bác việc đoán điềm.

Về truyền bản, đây là ấn bản do W. Heinemann (London) và G.P. Putnam's Sons (New York) phát hành năm 1923, đồng thời thuộc Loeb. Bản dịch tiếng Anh trong loạt này thường được gắn với tên W.A. Falconer, song dữ kiện thư mục ở đây không ghi rõ dịch giả, nên không nên quy kết chắc chắn nếu chỉ căn cứ vào tờ bìa. Các lần tái bản về sau mang thêm địa chỉ Cambridge, Mass. và Harvard University Press, phản ánh việc nhà xuất bản gốc chuyển giao cho Harvard — điều đã thành thông lệ với toàn bộ Loeb. Cuốn đang lưu dày xii cộng 567 trang, khổ 17 cm, có thư mục và bảng tra.

Văn bản Latinh nền của ba tác phẩm này được truyền qua các bản chép tay thời Trung cổ, phần lớn thuộc truyền thống codex Đức và Pháp; giới hiệu khảo vẫn còn tranh luận về quan hệ giữa các nhánh bản và những chỗ dị văn, nhất là ở De divinatione. Với De senectute và De amicitia, văn bản tương đối ổn định hơn. Người đọc bản dịch cần lưu ý rằng mọi ấn bản Loeb đều có chỉnh lý và chọn lựa đọc pháp khác nhau, nên số trang và cách đánh số chương có thể lệch giữa các lần in.

Trong kho, sách được xếp vào mục Bói Toán, hợp với nhan đề De divinatione, nhưng cách xếp ấy chỉ phản ánh một phần nội dung: hai tác phẩm còn lại thuộc đạo đức học và triết học thực hành. Với người học Cicero, tập này là điểm vào thuận tiện cho giai đoạn triết học muộn, đồng thời bổ sung bên cạnh các tập Loeb khác về Tusculanae disputationes, De officiis hay De natura deorum.