Cicero — Bàn về tuổi già, Bàn về tình bạn, Bàn về thuật chiêm đoán (De senectute, De amicitia, De divinatione)
Thông tin thư mục tham khảo từ archive.org.
Giới thiệu
vii, 567, [1] p. 17 cm At head of title: Cicero
Tác giả: Cicero, Marcus Tullius Nhà xuất bản: London : W. Heinemann; New York : Putnam's Năm: 1923 Số trang (bản quét): 586 Chủ đề: Old age -- Early works to 1800 · Friendship -- Early works to 1800 · Divination -- Early works to 1800
Nguồn thư mục: Archive.org — https://archive.org/download/desenectutedeami0020cice/desenectutedeami0020cice.pdf
Đánh giá
Ba tác phẩm triết luận ngắn của Cicero, thường được biết theo tên Việt hoá là Bàn về tuổi già, Bàn về tình bạn và Bàn về bói toán, nằm trong số những văn bản Latin được truyền đọc liên tục từ cổ đại tới nay. Cả ba đều thuộc giai đoạn trước tác cuối đời của ông, khoảng giữa thập niên 40 TCN, khi Cicero rút khỏi chính trường; De senectute và De amicitia được đặt vào khung đối thoại và thường được học giới xếp chung với nhóm trước tác luân lý theo khuynh hướng Khắc kỷ pha Viện hàn lâm, còn De divinatione có dạng đối thoại hai phần bàn về khả năng tiên đoán. Việc quy ba văn bản này cho Cicero không gây tranh luận đáng kể. Niên đại cụ thể của từng thiên thì vẫn được suy đoán từ thư từ của chính ông, không có mốc tuyệt đối trong bản thân văn bản.
Bản đang lưu là một ấn phẩm song ngữ Latin – Anh trong dòng Loeb Classical Library, do W. Heinemann ở London và Putnam's ở New York cùng phát hành năm 1923. Loeb là dòng sách đối chiếu nguyên văn với bản dịch đặt song song theo từng trang, phục vụ tra cứu hơn là nghiên cứu văn bản; người dịch và người hiệu đính của tập này không có trong dữ kiện đưa ra, nên không thể nói gì thêm về phần dịch. Phần English của nó là ngả đường mà nhiều thế hệ độc giả không đọc được Latin tiếp cận Cicero.
Con số mô tả vii, 567 trang trên khổ 17 cm đúng với cỡ sách bỏ túi của dòng Loeb, và lệch nhẹ so với con số 586 trong dữ kiện thư viện, thường do cách đếm gộp trang bìa và trang quảng cáo cuối sách. Vị trí phân loại trong kho là Bói Toán, rõ ràng theo tựa De divinatione, nhưng cách xếp này chỉ bám một trong ba thiên và đặt lệch trọng tâm của cả tập.
Đối với người học, giá trị của tập này không nằm ở tính độc bản của văn bản, mà ở chỗ nó gom ba thiên tiếp giáp nhau về thời điểm trước tác vào một chỗ, tiện đối chiếu. Các bản in lại về sau của Loeb và các bản dịch khác thường có dị văn và đánh số chương khác đôi chút, nên khi trích dẫn vẫn phải chỉ rõ mình dùng bản nào.