Cicero — Bàn về tuổi già, Bàn về tình bạn, Bàn về thuật chiêm đoán (De senectute, De amicitia, De divinatione)

Giới thiệu

Tác giả: Cicero, Marcus Tullius Nhà xuất bản: Cambridge, Mass., Harvard University Press Năm: 1964 Số trang (bản quét): 594 Chủ đề: Old age · Friendship · Divination

Nguồn thư mục: Archive.org — https://archive.org/details/cicerodesenectut0000cice

Đánh giá

Đây là ấn bản song ngữ Latinh – Anh của ba đối thoại triết học Cicero, nằm trong bộ Loeb Classical Library do Harvard University Press ấn hành. Loeb là dòng sách chuyên đối chiếu nguyên văn với bản dịch đối trang, phục vụ tra cứu hơn là đọc liền mạch, nên sự hiện diện của nó trong kho cổ học thường gắn với việc dẫn nguyên ngữ. Cả ba tác phẩm đều thuộc giai đoạn cuối đời Cicero, khoảng 44 TCN: Cato maior de senectute bàn về tuổi già, Laelius de amicitia bàn về tình bạn, và De divinatione bàn về bói toán. Danh mục chủ đề của bản lưu đặt cuốn này vào mục Bói Toán, có lẽ vì De divinatione chiếm phần lớn dung lượng và thường được tham chiếu trong nghiên cứu tôn giáo La Mã; nhưng thực chất đây là tập hợp ba chuyên luận độc lập, không phải một chuyên khảo về bói toán.

Độ tin cậy của việc quy thuộc không đồng đều giữa ba văn bản. De senectute và De amicitia được giới nghiên cứu nhất trí là của Cicero, dù cả hai là hư cấu đối thoại đặt vào miệng nhân vật quá cố — Cato và Laelius — theo lối Cicero học từ truyền thống Platon. De divinatione là phần thứ hai của bộ ba tôn giáo, tiếp sau De natura deorum; tính toàn vẹn và thứ tự của bộ ba này về cơ bản ổn định.

Về truyền bản, các bản Loeb thường in lại văn bản theo ấn bản phê bình có trước, kèm bản dịch của người biên tập. Người dùng nên tra bản in này để biết chính xác bản dịch và ghi chú hiện hành thuộc về ai, vì Harvard thay bản dịch qua các lần tái bản. Latinh và Anh in đối diện nhau, kèm thư mục tham khảo. Bản lưu hành trên Archive.org có giới hạn bản quyền; nên đối chiếu thêm ấn bản phê bình chuẩn của Teubner hoặc Oxford nếu cần làm việc với dị văn.