Đoán Dịch Thiên Cơ - Quyển thứ nhất

Giới thiệu

Nhan đề gốc: 易经 Book 1《断易天机 第一卷》 Chủ đề: philosophy

Nguồn thư mục: Archive.org — https://archive.org/download/book-1_202109/%E6%98%93%E7%BB%8F%20-%20Book%20-%201%E3%80%8A%E6%96%AD%E6%98%93%E5%A4%A9%E6%9C%BA-%E7%AC%AC%E4%B8%80%E5%8D%B7%E3%80%8B.pdf

Đánh giá

Đoán Dịch Thiên Cơ là một tác phẩm thuộc dòng sách bói dịch, tức loại văn bản lấy hệ quẻ của Kinh Dịch làm công cụ để đoán định cát hung, khác với các trước tác thiên về nghĩa lý. Dòng sách này phổ biến từ đời Minh trở đi, khi nhu cầu thực hành bói toán trong dân gian và giới nho sĩ tăng mạnh. Tựa đề gợi quan hệ với truyền thống "đoán dịch" — lối ứng dụng quẻ hào vào việc dự đoán sự việc, vốn gắn với tên tuổi Quỷ Cốc Tử trong một số bản lưu hành. Cần nói ngay rằng đây là vùng tư liệu mà quy tác giả hầu như không chắc chắn: các sách dạng này thường được gán cho nhân vật cổ để tăng uy tín, còn người biên soạn thực sự phần lớn vô danh.

Dữ kiện hiện có không nêu tác giả lẫn năm xuất bản. Đó không phải thiếu sót của người lập mục mà phản ánh đúng tình trạng chung của nhóm văn bản này: chúng lưu truyền qua nhiều đời sao chép và khắc in, thường không có đề ký rõ ràng, hoặc đề ký đã bị thêm bớt. Bản mang tựa Đoán Dịch Thiên Cơ lưu hành ngày nay có nhiều dị bản, khác nhau ở cách sắp xếp quẻ, phần khẩu quyết kèm theo và cả tựa sách. Việc bản số hóa trên Archive.org được chia thành "quyển thứ nhất" cho thấy nó thuộc một bộ nhiều tập, nhưng nguồn dữ liệu không cho biết bộ ấy gồm bao nhiêu phần hay do nhà in nào ấn hành.

Với người học, giá trị tài liệu nằm ở chỗ nó đại diện cho nhánh thực hành của truyền thống Dịch học, bên cạnh nhánh nghĩa lý của Chu Dịch và nhánh tượng số của Hà Đồ Lạc Thư. Muốn hiểu cách người xưa dùng quẻ hào vào việc cụ thể, phải đọc loại sách này; nhưng cũng phải đọc với ý thức rằng niên đại và tác giả của chúng phần lớn còn bỏ ngỏ, nên không thể dùng chúng làm căn cứ niên đại cho bất cứ điều gì khác.