Bốc Phệ Chính Tông
Giới thiệu
Bộ sách lục hào của Vương Duy Đức, tự Hồng Tự, người Tây Sơn ở Động Đình. Tên đầy đủ thường gặp là "Tăng Bổ Bốc Phệ Chính Tông" — chữ "tăng bổ" là vì bốc Dịch vốn là môn cổ truyền từ xa xưa, sách này bổ sung thêm vào mạch ấy.
Phần trích dẫn trong sách đều chọn từ các nguồn đã truyền lại; chỉ phần biện giải và cắt nghĩa mới là của tác giả, viết theo hiểu biết và thực tế ứng dụng Dịch học của ông.
Đáng chú ý với người Việt: sách từng lưu hành rộng trong giới Dịch học nước ta thời Nguyễn. Bản dịch của Vĩnh Cao do Nhà xuất bản Thuận Hoá in năm 2008, dày 688 trang.
Soạn theo: https://tuvilyso.org/forum/topic/1019-tang-bo-boc-phe-chinh-tong/ · https://thuviensachco.com/san-pham/tang-bo-boc-phe-chinh-tong-vuong-hong-tu
Đánh giá
Bốc Phệ Chính Tông là một trong những bộ sách nền tảng của phái Lục Hào, dòng bốc phệ lấy sáu hào của quẻ Dịch làm công cụ đoán sự, quy thuộc Vương Hồng Tự đời Thanh. Cần phân biệt hai lớp: sách do Vương Hồng Tự trước tác, và phần phê bình, dẫn giải chồng lên bản văn qua các đời khắc in. Giới nghiên cứu nay vẫn chưa hoàn toàn thống nhất quy mô nguyên bản cũng như mức đóng góp thực tế của các tác giả hậu thế, nên những lời tán tụng, chú thích trong sách không nên đồng nhất với quan điểm của Vương Hồng Tự.
Sách thuộc hệ Lục Hào, lấy nạp giáp, lục thân, lục thần làm hệ quy chiếu, và lấy vấn đề ứng kỳ cùng dụng thần làm trọng tâm lý luận. So với các bộ cùng dòng như Tăng San Bốc Dịch hay Bốc Phệ Toàn Thư, Bốc Phệ Chính Tông được xem là bản trình bày có hệ thống hơn về nguyên tắc sinh khắc, vượng suy, và cách phối lục thân theo hào; những điều ấy lưu hành rộng trong giới hành nghề và giảng dạy bốc phệ.
Bản đang lưu là dịch tiếng Việt, nhiều khả năng qua ngả Hán văn; việc dịch thuật ngữ chuyên môn và lời chú trong nguyên tác sang tiếng Việt thường kéo theo dị văn giữa các bản in, nhất là ở đoạn khảo cứu âm dương, nạp giáp và phối can chi. Người tra cứu quẻ nên đối chiếu bản dịch với nguyên tác nếu cần độ chính xác thuật ngữ, đồng thời ghi nhận rằng các bộ Lục Hào khác cùng chủ đề thường bổ khuyết lẫn nhau chứ không hoàn toàn trùng khớp.