Trước tác của Aristotle có minh hoạ: Kiệt tác toàn thư — chỉ dẫn cho bà đỡ, lời khuyên cho phụ nữ mang thai, kèm nhiều phương thuốc hữu ích (Aristotle's Works, Illustrated)

Giới thiệu

Spine title: Aristotle's masterpiece. Coloured plates; With half-title: Aristotle's masterpiece; Colophon on p. 142: Milner & Co., printers, Manchester; Pages 107-142: Fortune-telling by noses; gn

Tác giả: Aristotle, pseud Nhà xuất bản: London : Published for the booksellers Năm: 1900 Số trang (bản quét): 374 Chủ đề: Midwifery · Obstetrics · Sex Education · Physiognomy

Nguồn thư mục: Archive.org — https://archive.org/download/b2901248x/b2901248x.pdf

Đánh giá

Đây là một ấn phẩm tiếng Anh mang tên gọi gộp chung là "Aristotle's works", nhưng thực chất thuộc dòng sách "Aristotle's Masterpiece" – loại sách phổ thông về sinh sản, hộ sinh và giáo dục giới tính lưu hành rộng rãi ở Anh và Bắc Mỹ từ thế kỷ XVII đến đầu thế kỷ XX. Tên "Aristotle" trên bìa là ngụy thác (pseud), không liên quan gì tới trước tác của Aristotle thành Stagira; giới nghiên cứu từ lâu đã xác nhận đây là sách nặc danh do các nhà in – bán sách Anh biên soạn, mượn uy tín tên triết gia Hy Lạp để bán cho độc giả bình dân. Bản đang lưu in năm 1900 tại London, không ghi nhà xuất bản cụ thể mà chỉ đề "Published for the booksellers", là kiểu xuất bản thương mại đặc trưng của dòng sách này.

Trên phương diện truyền bản, phần nội dung không thuần nhất: từ trang 107 đến 142 là một chuyên luận riêng về "Fortune-telling by noses" – tức tướng thuật qua mũi, một nhánh của nhân tướng học (physiognomy) thịnh hành thời Victoria. Việc ghép nối như vậy cho thấy các nhà in đương thời thường tổ hợp nhiều mẩu vặt, có khi lấy từ những bản trước đó, để đủ độ dày 374 trang. Colophon ở trang 142 ghi Milner & Co. in tại Manchester, hé lộ quá trình in ấn thực tế tách khỏi tên nhà phát hành. Các bản "Aristotle's Masterpiece" khác nhau về số chương, phụ lục và dị văn đáng kể; bản 1900 này chỉ là một mắt lưới trong mạng bản in chồng chéo ấy.

Sách được xếp vào ngăn "Tướng Pháp" trong kho, phản ánh cách phân loại theo chủ đề bói toán – tướng số hơn là theo y học hay văn chương; điều này cũng khớp với nội dung nhân tướng học xen lẫn phần hộ sinh. Người học nay biết tới nó chủ yếu như tư liệu về lịch sử in ấn phổ thông, về quan niệm sinh sản và cơ thể phụ nữ trong văn hoá thị trường Anh giai đoạn cuối thế kỷ XIX, chứ không vì giá trị y học hay triết học. Việc quy tác giả cho nó vẫn còn tranh luận trong giới thư mục, song cách hiểu phổ biến nhất là sách không có tác giả thật, được truyền qua nhiều thế hệ nhà in sửa chữa, thêm bớt.