Andronomy, hay khoa nhân tướng – sọ tướng theo từ học: một hệ thống mới về cấu tạo từ tính của con người (Andronomy, or Magneto-Physiognomico-Craniology)

Giới thiệu

Enlarged from the author's Physiognomony and craniology, 1843; "Petit traité de phrénologie": p. [1], B-T

Nhan đề gốc: Andronomy, or, Magneto-physiognomico-craniology : a new system on the magnetic constitution of man as expressed by physiognomy blended with craniology, and maintained by moral and physical hygien [sic] : according to the rules of physiology, therapeutics, metaphysics, and present experience, improved from the systems of Messmer [sic], Puy Segur, Gall, Lavater, Spurzheim, etc. Tác giả: Zender, J. D. L. (Joachim Denis Laurent), b. 1805; Zender, J. D. L. (Joachim Denis Laurent), b. 1805. Physiognomony and craniology; Harry Houdini Collection (Library of Congress) DLC Nhà xuất bản: New York : For sale at the author's office Năm: 1859 Số trang (bản quét): 126 Chủ đề: Physiognomy · Phrenology

Nguồn thư mục: Archive.org — https://archive.org/download/andronomyormagne00zend/andronomyormagne00zend.pdf

Đánh giá

Andronomy của J. D. L. Zender in năm 1859 tại New York, nơi tác giả tự bán sách tại văn phòng của mình, thuộc loại sách tướng pháp pha trộn. Tựa đề dài đã khai rõ tham vọng của ông: dựng một hệ thống mới về "hiến chế từ tính" của con người, diễn giải qua tướng mặt (physiognomy) kết hợp với sọ tướng (craniology), rồi gắn với vệ sinh học thể chất và tinh thần. Cách đặt vấn đề ấy nằm trong mạch sách tướng và sọ tướng phổ biến rộng ở Anh và Mỹ suốt nửa đầu thế kỷ XIX, sau khi Gall và Spurzheim đưa sọ tướng vào vòng học thuật.

Về tác giả, dữ kiện chỉ cho biết Joachim Denis Laurent Zender sinh năm 1805, không rõ năm mất. Việc cuốn sách in ở New York bằng tiếng Anh, với phần phụ lục tiếng Pháp "Petit traité de phrénologie" ở đầu sách, cho thấy tác giả vốn thuộc môi trường Pháp ngữ rồi hành nghề ở Mỹ. Bản 1859 tự khai là phóng khoáng từ Physiognomony and craniology xuất bản năm 1843 của chính ông, nên đây là dị bản mở rộng chứ không phải một trước tác độc lập hoàn toàn.

Truyền bản tới tay người đọc qua con đường sách tự xuất bản, không qua nhà xuất bản thương mại, điều thường thấy ở các tác phẩm sọ tướng và tướng pháp đương thời. Cần lưu ý rằng sự chênh lệch giữa tựa đề dài và phần ruột "Petit traité de phrénologie" cho thấy sách có thể là tập hợp nhiều lớp văn bản khác thời điểm, chứ không nhất quán một mạch.

Người học ngành này biết tới Zender chủ yếu như một trường hợp minh họa cho cách sọ tướng và tướng pháp dung hợp thành ngụy khoa học có hệ thống vào giữa thế kỷ XIX, chứ không phải như một tác gia kinh điển. Toàn bộ khung "từ tính" của ông không được giới nghiên cứu hiện đại công nhận; nó chỉ còn giá trị như tư liệu về lịch sử tâm lý học và nhân trắc học sai lệch thời kỳ đó. Việc quy thuộc tác giả và niên đại của bản 1859 khá rõ, nhưng mức độ phóng khoáng so với bản 1843 và tính xác thực của phần phụ lục tiếng Pháp thì còn phải đối chiếu bản gốc mới nói chắc được.