Thử xây dựng nhân tướng học trên nguyên lý khoa học (An Attempt to Establish Physiognomy upon Scientific Principles)

Giới thiệu

270 p

Tác giả: Cross, John, 1790-1850 Nhà xuất bản: Glasgow, A. and J. M. Duncan Năm: 1817 Số trang (bản quét): 292 Chủ đề: Physiognomy

Nguồn thư mục: Archive.org — https://archive.org/download/attempttoestabli00cros/attempttoestabli00cros.pdf

Đánh giá

John Cross (1790–1850) là tác giả người Anh, tên gắn với một số trước tác y học và nhân tướng học nửa đầu thế kỷ XIX; cuốn này in tại Glasgow năm 1817, thời điểm nhân tướng học phương Tây đang chuyển từ khuôn mẫu Johann Caspar Lavater sang lối lập luận quy về giải phẫu và sinh lý. Nhan đề "upon scientific principles" đặt tác phẩm vào đúng mạch đó: cố gắng tách nhân tướng khỏi cách đọc khuôn mặt theo biểu tượng, neo vào cấu trúc cơ thể. Việc quy tác giả cho Cross nhìn chung được các thư mục chấp nhận, nhưng tiểu sử của ông còn ít được khảo cứu, nên không nên xem là điểm chắc chắn tuyệt đối. Tương quan giữa hai con số 292 trang và 270 trang trong mô tả cũng là chuyện thường gặp ở sách in thời kỳ này (số trang ghi trên sách so với số trang thực khảo sát được), cần đối chiếu bản gốc khi trích dẫn.

Về truyền bản, ấn bản Glasgow 1817 của A. and J. M. Duncan là mốc được biết đến; sách thuộc dòng tài liệu đã hết thời hạn bảo hộ, nay phổ biến qua các kho số hoá như Archive.org. Bản số hoá thường được tạo từ một bản in cụ thể của một thư viện, nên có thể thiếu trang, lệch thứ tự hoặc có dị văn so với bản in khác nếu từng có tái bản. Người tra cứu nên kiểm tra bản nào đã dùng để chụp.

Trong truyền thống nhân tướng học, sách của Cross đứng sau Lavater và cùng lớp với các tác giả Anh đầu thế kỷ XIX tìm cách biện minh khoa học cho việc đọc con người qua hình dáng. Nó thuộc nhóm tài liệu cần cho ai nghiên cứu lịch sử nhân tướng học và lịch sử tâm lý học tiền thực nghiệm, hơn là cho việc tra cứu hệ thống tướng pháp cổ phương Đông.