Thử xây dựng nhân tướng học trên nguyên lý khoa học (An Attempt to Establish Physiognomy upon Scientific Principles)
Thông tin thư mục tham khảo từ archive.org.
Giới thiệu
3 unnumbered leaves, 270 pages, 1 unnumbered leaf ; (8vo)
Tác giả: Cross, John, 1790-1850 Nhà xuất bản: Glasgow : A. and J. M. Duncan Năm: 1817 Số trang (bản quét): 296
Nguồn thư mục: Archive.org — https://archive.org/download/b3328569x/b3328569x.pdf
Đánh giá
Cross, John (1790–1850) là tác giả người Scotland, và cuốn sách này ra đời tại Glasgow năm 1817, in bởi A. and J. M. Duncan. Đây là một chuyên luận thuộc dòng tướng pháp (physiognomy) được viết theo tinh thần "khoa học" đương thời — tức là cố gắng đưa quan sát về nét mặt, dáng vẻ vào khuôn khổ giải thích tự nhiên thay vì chỉ dựa vào truyền thống bói tướng. Cần phân biệt nó với dòng tướng pháp cổ điển của Lavater, vốn thịnh hành ở châu Âu cuối thế kỷ XVIII; mối liên hệ hay dị biệt cụ thể giữa Cross và truyền thống ấy thì giới nghiên cứu lịch sử khoa học và nhân chủng học chưa dứt khoát, nên ở đây chỉ nên ghi nhận rằng đây là một mắt lưới trong làn sóng hệ thống hoá các "khoa nhân tướng" đầu thế kỷ XIX.
Về tác giả, dữ kiện thư mục chỉ cho năm sinh – năm mất, không kèm thông tin tiểu sử đủ để khẳng định hành nghề hay học vấn; việc quy thuộc cuốn sách cho John Cross 1790–1850 dựa trên tên in trên trang bìa, hiện chưa thấy tranh chấp đáng kể trong các thư mục số hoá. Ấn bản 1817 tại Glasgow này là một octavo 296 trang, có ba tờ đầu và một tờ cuối chưa đánh số, thường liên quan đến những tờ đề tặng, lời tựa hoặc mục lục in kèm — chi tiết hình thức mà người làm thư mục nên ghi để đối chiếu giữa các bản.
Truyền bản hiện lưu trên Archive.org là bản số hoá từ một thư viện, cho phép truy cập tự do; người đọc cần lưu ý rằng các ấn bản số hoá kiểu này có thể có dị văn về số tờ đánh số sai lệch so với bản giấy gốc, và việc xác minh đầy đủ các tờ bìa, tờ gáy đòi hỏi phải đối chiếu thêm với các bản lưu ở thư viện khác. Trong bối cảnh nghiên cứu, cuốn này thuộc nhóm tư liệu tướng pháp đầu thế kỷ XIX bằng tiếng Anh, hữu dụng cho ai muốn theo dõi sự chuyển dịch của loại tri thức này từ bói toán sang ngôn ngữ "nguyên lý khoa học".