Một hệ thống não tướng học (A System of Phrenology)

Giới thiệu

Publ: First published in 1819 under the title 'Essays on phrenology' Prov: Armorial bookplate of 'Sir Reynold Abel Alleyne, Bart.'; Inscribed "A birthday present for Sir Reynold Abel Alleyne from his affectionate children ... 1846"; This material has been provided by the Royal College of Physicians of Edinburgh. The original may be consulted at the Royal College of Physicians of Edinburgh; Royal College of Physicians of Edinburgh

Tác giả: Combe, George, 1788-1858; Royal College of Physicians of Edinburgh Nhà xuất bản: Edinburgh : Longman & Co., and Simpkin, Marshall & Co., London; Edinburgh : D. Robertson, Glasgow; Edinburgh : and W. Grapel, Liverpool; Edinburgh : Maclachlan, Stewart & Co. Năm: 1843 Số trang (bản quét): 552 Chủ đề: Physiognomy · Phrenology

Nguồn thư mục: Archive.org — https://archive.org/download/b21980159_0002/b21980159_0002.pdf

Đánh giá

A System of Phrenology của George Combe (1788–1858) là một trong những văn bản đại diện của trào lưu tướng pháp học (phrenology) thịnh hành ở Anh và Scotland nửa đầu thế kỷ XIX. Combe vốn là luật sư ở Edinburgh, chuyển sang hoạt động trước tác và diễn thuyết, gắn với nhóm các nhà tướng pháp học Edinburgh chịu ảnh hưởng từ Franz Joseph Gall và Johann Gaspar Spurzheim; cách đặt vấn đề của phrenology khi đó tự nhận là một khoa học về tương quan giữa cấu trúc sọ và năng lực tinh thần. Giới nghiên cứu ngày nay xếp trào lưu này vào lịch sử khoa học như một thuyết đã bị bác bỏ, đồng thời vẫn đọc nó như tư liệu về tư duy khoa học và đời sống trí thức thế kỷ XIX.

Cuốn sách hình thành qua nhiều lần tái bản và tu chỉnh. Theo mô tả đi kèm bản lưu, lần in đầu xuất hiện năm 1819 dưới nhan đề Essays on Phrenology, sau đó Combe mở rộng và đổi tựa thành A System of Phrenology; bản đang xét in năm 1843, dày 552 trang. Các ấn bản nối tiếp nhau có sửa chữa, thêm bớt, nên khi đối chiếu giữa các bản cần lưu ý những chỗ khác biệt, không nên lấy một bản làm chuẩn tuyệt đối cho mọi lần in. Việc Combe nhiều lần tự hiệu đính cũng phản ánh nỗ lực của ông nhằm đưa thuyết này vào khuôn khổ hệ thống và đối đáp với phê bình đương thời.

Bản được cung cấp đến từ bộ sưu tập của Royal College of Physicians of Edinburgh; ấn bản này từng thuộc sở hữu của Sir Reynold Abel Alleyne, có ex libris mang huy hiệu và đề tặng sinh nhật năm 1846, tức là lưu truyền như một vật kỷ niệm gia đình trước khi vào kho. Dấu vết sở hữu ấy không nói gì về nội dung văn bản, nhưng cho thấy mức độ phổ biến của dòng sách này trong tầng lớp có học Anh thời bấy giờ. Xét theo phân loại "Tướng Pháp" trong kho, tài liệu này đứng cùng mạch với các trước tác về nhân tướng và tướng pháp Đông – Tây, và người đọc có nền tảng lịch sử khoa học sẽ tiếp cận nó như một trường hợp của giao lưu tri thức thế kỷ XIX hơn là một chuyên luận còn giá trị học thuật hiện hành.

Vị trí của A System of Phrenology trong truyền thống là ở chỗ Combe hệ thống hóa lý thuyết đã có từ Gall và Spurzheim, phổ biến nó qua sách và diễn thuyết, và biến phrenology thành một đề tài tranh luận lan rộng ở Anh, Mỹ, Pháp cùng nhiều nơi khác. Những phê phán từ giới giải phẫu và sinh lý học đương thời, cùng việc thuyết này về sau bị loại khỏi khoa học thực nghiệm, đều thuộc về lịch sử tiếp nhận của tác phẩm; bản thân Combe và thuyết của ông chưa từng đạt được sự đồng thuận học thuật rộng rãi như ông mong muốn.