Lịch sử tự nhiên của răng người, kèm chuyên luận về bệnh răng từ thơ ấu đến tuổi già — và những quan sát về tướng răng (A Natural History of the Human Teeth)

Giới thiệu

This material has been provided by The University of Leeds Library. The original may be consulted at The University of Leeds Library; The University of Leeds Library

Nhan đề gốc: A natural history of the human teeth, with a treatise on their diseases from infancy to old age, adapted for general information : to which are added observations on the physiognomy of the teeth and the projecting chin Tác giả: Murphy, Joseph; University of Leeds. Library Nhà xuất bản: London : J. Callow Năm: 1811 Số trang (bản quét): 188

Nguồn thư mục: Archive.org — https://archive.org/download/b21514835/b21514835.pdf

Đánh giá

Murphy, Joseph. A natural history of the human teeth, with a treatise on their diseases from infancy to old age, adapted for general information : to which are added observations on the physiognomy of the teeth. London: J. Callow, 1811, 188 trang. Bản đang lưu bằng tiếng Anh, số hoá từ bản gốc của Thư viện Đại học Leeds (University of Leeds Library), nay phổ biến qua Archive.org.

Đây là một khảo luận y học đại chúng về răng người, đặt trong dòng sách phổ biến tri thức đầu thế kỷ XIX ở Anh — thời kỳ nha khoa còn nằm phần lớn trong tay giới hành nghề tự do và chưa tách hẳn thành chuyên khoa như về sau. Tựa đề ghi rõ hai phần: một phần khảo sát tự nhiên học (natural history) về răng, một phần luận về bệnh lý răng từ thuở sơ sinh tới tuổi già; phần phụ thêm bàn về "tướng mạo của răng" (physiognomy of the teeth), tức mối liên hệ giữa hình dáng, thế mọc của răng với diện mạo và tính khí con người theo quan niệm thời ấy. Phân loại trong kho là "Tướng Pháp" nhiều khả năng phản ánh cách thư viện Việt Nam xếp tài liệu này vào nhóm liên quan tới tướng học, dựa vào phần phụ lục ấy hơn là vào nội dung nha khoa chính.

Về tác giả, dữ kiện chỉ ghi Murphy, Joseph, kèm tên đơn vị lưu trữ (Đại học Leeds) — thực tế đây là thư viện cung cấp bản số hoá, không phải đồng tác giả. Tiểu sử và hoạt động nghề nghiệp của Joseph Murphy không được ghi trong dữ kiện hiện có; giới thư mục Anh quốc xếp ông vào hàng những người viết sách y học phổ thông giai đoạn Georgian, song mức độ quy thuộc và danh tính cụ thể của tác giả vẫn cần đối chiếu thêm các thư mục chuyên biệt về nha khoa thế kỷ XIX mới xác tín được.

Vị trí của tài liệu nằm trong nhóm sách y học đại chúng ra đời trước khi Hunter và Fox định hình nha khoa khoa học ở Anh, nên thường được người nghiên cứu lịch sử y học và lịch sử ý niệm về thân thể tham chiếu như một mẫu cho cách đầu thế kỷ XIX giải thích răng cho công chúng — chỗ giao nhau giữa giải phẫu, bệnh học và lối đọc tướng mạo còn thịnh hành đương thời. Bản số hoá của Leeds giữ nguyên đánh dấu xuất xứ của thư viện, là nguồn truy cập mở hữu ích khi bản in gốc khó tiếp cận; tuy nhiên dị văn giữa các ấn bản (nếu có) chưa được dữ kiện nêu, nên không thể khẳng định gì thêm về truyền bản.