Cổ Chu Dịch (bản Tứ Khố Toàn Thư), Thi Kinh Hằng Giải, Tứ Thư Hằng Giải, Chu Dịch kinh truyện chú sớ — Vương Bật đời Nguỵ; Hoè Hiên nhập môn nhị thư (古周易)

Giới thiệu

Chủ đề: 古周易 (四庫全書本),《詩經恆解》,《四書恒解》,周易经传注疏(魏)王弼, 槐軒入門二書

Nguồn thư mục: Archive.org — https://archive.org/download/20230803_20230803_0908/1%E3%80%8A%E5%91%A8%E6%98%93%E7%BB%8F%E4%BC%A0%E6%B3%A8%E7%96%8F%28%E9%AD%8F%29%E7%8E%8B%E5%BC%BCp.101.pdf

Đánh giá

Đây là một nhóm tài liệu ghép lại thành một đơn vị lưu trữ, không phải một tác phẩm duy nhất. Phần lõi là Cổ Chu Dịch, bản in trong Tứ khố toàn thư, và Chu Dịch kinh truyện chú sớ của Vương Bật đời Ngụy — hai văn bản thuộc hai tầng khác nhau của truyền thống Dịch học. Cổ Chu Dịch là cách gọi bản Dịch theo lối cổ, trả kinh và truyện về vị trí cũ, thường gắn với Lữ Tổ Khiêm đời Tống; còn bản Vương Bật là hệ chú giải then chốt của Dịch học Nghĩa lý, được đưa vào chính sớ nhà Đường qua Khổng Dĩnh Đạt. Việc quy tác giả cho Cổ Chu Dịch vẫn còn chỗ bàn cãi, song cách hiểu phổ biến hiện nay vẫn theo hướng nêu trên.

Ba bộ còn lại — Thi kinh hằng giải, Tứ thư hằng giải và Hoè hiên nhập môn nhị thư — đều thuộc dòng Hoè Hiên của Lưu Nguyên, học giả Thanh mạt sang Dân quốc, người Tứ Xuyên. Ông viết hằng giải cho một loạt kinh điển, trong đó Kinh Dịch cũng có Hằng giải; cách làm bám sát văn bản kinh truyện, chú trọng mạch nghĩa liền lạc hơn là khảo chứng tỉ mỉ kiểu Hán học. Hoè hiên nhập môn nhị thư là phần dẫn nhập, trình bày đường vào của cả hệ thống ấy. Nhóm tài liệu này nhiều khả năng phục vụ việc đọc Dịch trong tương quan giữa ba lớp: văn bản cổ, chú sớ Nghĩa lý, và lối giải thích đời Thanh mạt.

Các bản ở đây là bản lưu hành trên mạng, gồm một tệp PDF Cổ Chu Dịch từ Tứ khố toàn thư theo tên tệp, còn lại là chỉ tựa, không kèm dữ kiện về người dịch hay nhà in. Truyền bản Tứ khố nói chung đi qua các bản sao chép quy mô lớn, có dị văn so với bản đơn hành, nên độ tin cậy của từng bản cần đối chiếu riêng. Người đọc nên đặt các bộ cạnh nhau để thấy sự khác biệt giữa lối chú cổ và lối hằng giải.