Hán Thượng Dịch Truyện, quyển hạ (漢上易傳)
Thông tin thư mục tham khảo từ archive.org.
Giới thiệu
本书有1~11卷、上、中、下卷和〓说，拆分成11册。 影印古籍 乾隆御览本四庫全書薈要·經部
Tác giả: （宋）朱震 Số trang (bản quét): 94 Chủ đề: 四庫全書薈要 · 經部 · 宋
Nguồn thư mục: Archive.org — https://archive.org/download/06081298.cn/06081298.cn.pdf
Đánh giá
Hán Thượng Dịch Truyện (漢上易傳) là tác phẩm chú giải Kinh Dịch của Chu Chấn (朱震, 1072–1138), học giả đời Bắc Tống sang Nam Tống, người Tương Dương. Ông tự Hán Thượng, lấy đó đặt tên sách. Công trình này thuộc dòng Dịch học lấy tượng số làm trục, kế thừa lối giải thích của Trần Đoàn, Lý Chi Tài, Thiệu Ung, dung hợp Hán dịch tượng số với nghĩa lý đời Tống, nên vẫn được xếp vào nhóm "tượng số phái" bên cạnh các trước tác cùng thời.
Về quy thuộc và niên đại, sách mang tên Chu Chấn, sự quy thuộc này ít bị học giới hoài nghi. Chu Chấn từng dâng sách lên triều đình, và bản lưu hành hiện biết gắn với hệ thống bản khắc đời Tống; các đề tựa sớm cho thấy nội dung đã định hình trong đời tác giả, tuy mức độ gia công của hậu học qua các lần khắc in còn là vấn đề cần đối chiếu dị văn giữa các bản. Toàn bộ gồm phần chính và phần phụ (quẻ nói), tổng cộng mười một quyển, đúng như mô tả trong kho.
Bản đang lưu là ảnh chụp nguyên dạng từ Khâm định Tứ Khố Toàn Thư Hội Yếu, bộ sách do Càn Long cho biên tập song song với Tứ Khố Toàn Thư, phần Kinh bộ. Việc phân thành mười một sách nhỏ, ở đây là quyển hạ, phản ánh cách chia của bản Hội Yếu chứ không phải kết cấu gốc. Người đọc nên lưu ý hai điều: thứ nhất, Hội Yếu và Toàn Thư tuy cùng hệ nhưng có thể sai khác chữ nghĩa và thứ tự quyển; thứ hai, tên sách và số quyển trong các thư mục cổ không hoàn toàn thống nhất, nên khi dẫn cần ghi rõ bản dùng. Đây là bản in chữ Hán, không có dịch, phù hợp cho người đã quen đọc nguyên văn.
Trong truyền thống Dịch học, Hán Thượng Dịch Truyện là một mắt nối giữa tượng số đời Hán và lối lý giải đời Tống. Nó cung cấp cách đọc quẻ theo quy luật khí hóa, phối hợp với quẻ nói để triển khai quẻ khí, một hướng tiếp cận riêng so với phái nghĩa lý. Người học muốn theo dõi dòng này nên đối chiếu với các sách cùng dòng để thấy chỗ kế thừa và chỗ khác biệt.