Hán Thượng Dịch Truyện, quyển 9–11 (漢上易傳)

Giới thiệu

本书有1~11卷、上、中、下卷和〓说，拆分成11册。 影印古籍 乾隆御览本四庫全書薈要·經部

Tác giả: （宋）朱震 Số trang (bản quét): 182 Chủ đề: 四庫全書薈要 · 經部 · 宋

Nguồn thư mục: Archive.org — https://archive.org/download/06081296.cn/06081296.cn.pdf

Đánh giá

漢上易傳 của Chu Chấn (朱震, 1072–1138) là một trong những bộ Dịch truyện quan trọng của thời Nam Tống, thuộc khuynh hướng lấy tượng số làm trục chính, dung hợp Hán học và Tống học. Chu Chấn tự Tử Phát, người Kinh Môn quân, từng dâng thư lên triều đình trình bày hệ thống Dịch học của mình; tác phẩm này cùng với các trước tác khác của ông được xếp vào dòng chú giải Kinh Dịch mang nặng ảnh hưởng của Lý Đỉnh Tộ và Trình Di, song vẫn giữ phần quyết liệt riêng ở chỗ khai thác các đồ hình tượng số. Cách quy thuộc tác giả trong trường hợp này ít gây tranh cãi, vì bản thân văn bản và các thư mục đời sau đều ghi nhất quán về Chu Chấn.

Tuy nhiên cần phân biệt rõ: 漢上易傳 nguyên tác thường được biết với hai mươi lăm quyển, gồm phần chính và phần Hán thượng Dịch truyện, tùng thuyết, quái đồ. Bản đang lưu ở đây là ấn bản ảnh ấn của 四庫全書薈要, phần Kinh bộ, chỉ giữ quyển chín đến quyển mười một, tức một phần nhỏ trong toàn bộ. Việc phân chia thành mười một sách như mô tả hiện có là cách tổ chức của bản ảnh ấn hiện đại, không phản ánh cấu trúc nguyên thuỷ của tác phẩm. Người đọc nên coi đây là một khúc đoạn của toàn bộ, không phải một trước tác độc lập.

Về truyền bản, 漢上易傳 từng được khắc in nhiều lần và có dị văn giữa các hệ thống bản, đặc biệt ở phần tượng số và các bảng đồ. Bản 薈要 mà ta có là bản cung đình thời Càn Long, chép theo 御览本, giá trị chủ yếu nằm ở tính chuẩn mực của văn bản và tình trạng nguyên vẹn của khắc chữ, tuy không thể thay thế các bản hiệu khảo đời sau. Vị trí của tác phẩm trong truyền thống Dịch học Nam Tống là ở sự tiếp nối giữa Hán Nho tượng số và Tống Nho nghĩa lý, và vì thế nó vẫn là mắt xích người học cần biết khi muốn dựng lại toàn cảnh Dịch học hai triều Đường Tống.