Ngự Toản Chu Dịch Thuật Nghĩa, quyển 8–9 (御纂周易述義)

Giới thiệu

本书10卷，拆分成6册。 影印古籍 乾隆御览本四庫全書薈要·經部

Tác giả: （清）乾隆 Số trang (bản quét): 131 Chủ đề: 四庫全書薈要 · 經部 · 清

Nguồn thư mục: Archive.org — https://archive.org/download/06081284.cn/06081284.cn.pdf

Đánh giá

御纂周易述義 là bộ Dịch học do triều đình nhà Thanh tổ chức biên soạn, nằm trong dòng "ngự soạn" (do vua chủ trì) của nho học Thanh sơ. Cách ghi tác giả là "（清）乾隆" không có nghĩa Hoàng đế Càn Long tự tay viết, mà phản ánh lệ quy ước thư mục: các sách do quan lại phụng sắc biên soạn dưới triều Càn Long thường được gán tên niên hiệu nhà vua. Soạn giả thực tế là tập thể từ thần, song thư mục cổ điển vẫn đặt dưới danh nghĩa ngự định.

Tác phẩm giải thích Kinh Dịch theo lối "thuật nghĩa", tức trình bày và làm rõ ý nghĩa quẻ hào, kế thừa truyền thống Dịch học Nho gia đời Thanh vốn nghiêng về nghĩa lý. Bộ sách này thường được xếp cùng nhóm với 御纂周易折中 của Khang Hi, đôi khi còn được coi là phần tiếp nối của mạch ngự soạn Dịch học triều Thanh; quan hệ cụ thể giữa hai bộ và mức độ kế thừa lẫn nhau giữa chúng vẫn là điểm bàn cãi trong giới nghiên cứu, chưa có kết luận thống nhất.

Bản đang lưu là ảnh chụp nguyên bản thuộc 四庫全書薈要, phần Kinh bộ, tức tuyển tập tinh hoa của Tứ khố toàn thư do triều đình biên tập riêng cho vua ngự lãm. Toàn bộ sách gồm mười quyển, ở đây chỉ có quyển tám và quyển chín, được tách thành một tập trong loạt sáu tập. Việc đánh số quyển như vậy cho thấy người dùng đang cầm một phần rời của bộ lớn, không phải toàn bộ.

Người học Dịch cần biết tới bộ này vì nó đại diện cho cách đọc Kinh Dịch chính thống dưới triều Thanh và cho thấy diện mạo Dịch học trong hệ thống Tứ khố. Bản ảnh chụp giữ được chữ Hán nguyên dạng, hữu ích cho việc đối chiếu dị văn và truy nguyên bản in, song chỉ hai quyển nên không thể dùng để khảo toàn bộ tác phẩm.