Chu Dịch Bản Nghĩa Thông Thích, quyển 3–4 (周易本義通釋)

Giới thiệu

本书12卷，拆分成8册。 影印古籍 乾隆御览本四庫全書薈要·經部

Tác giả: （元）胡炳文 Số trang (bản quét): 121 Chủ đề: 四庫全書薈要 · 經部 · 元

Nguồn thư mục: Archive.org — https://archive.org/download/06081015.cn/06081015.cn.pdf

Đánh giá

Đây là phần còn lại của bộ Chu Dịch bản nghĩa thông thích, nguyên tác của Hồ Bỉnh Văn đời Nguyên, được in lại theo bản ảnh ấn Quận yếu của Tứ khố toàn thư đời Càn Long. Sách thuộc Kinh bộ, phận Dịch loại, tức dòng chú giải kinh Dịch theo lối "bản nghĩa" do Chu Hi khởi xướng rồi được các đời sau bổ sung, khảo đính. Hồ Bỉnh Văn là học giả cuối Tống đầu Nguyên, quê Vụ Nguyên, người theo truyền thống Chu Tử học; ngoài bộ này ông còn để lại các trước tác khảo luận kinh điển khác. Tựa sách ghi rõ lấy "bản nghĩa" của Chu Hi làm nền rồi "thông thích" — thông suốt và giải thích — nên có thể xem đây là một bộ sớ giải nối tiếp dòng Chu Dịch bản nghĩa, chứ không phải một bộ thuyết giải độc lập.

Về quy thuộc và niên đại, bản in ghi tác giả là Hồ Bỉnh Văn, và giới nghiên cứu nói chung chấp nhận điều này; bộ sách được biết đến với quy mô mười hai quyển, nay phân thành tám sách. Cần lưu ý rằng các bộ sớ giải đời Nguyên thường bị người đời Minh, Thanh thêm bớt khi khắc in, nên tình trạng văn bản hiện tồn không hẳn phản ánh đúng diện mạo ban đầu.

Bản đang lưu là bản ảnh ấn trong Quận yếu của Tứ khố toàn thư, tức bộ sách do triều Càn Long cho biên tập song song với Tứ khố toàn thư nhưng quy mô chọn lọc hơn. Các bản Tứ khố thường qua nhiều lần sao chép và có thể có dị văn giữa các hệ bản. Người học kinh Dịch cần biết tới bộ này vì nó là một mắt lưới trong chuỗi sớ giải kế thừa Chu Hi, giúp hình dung cách học phái Chu Tử đời Nguyên tiếp nhận và mở rộng Bản nghĩa.