Chu Dịch truyện nghĩa phụ lục (quyển thượng, quyển 9)

Giới thiệu

Cuốn sách "Chu Dịch truyện nghĩa phụ lục·Quyển chín thượng" là một tác phẩm kinh điển thuộc bộ "Tứ khố toàn thư tụy yếu", nằm trong phần kinh bộ, loại Dịch học, có niên đại từ thời Tống. Tác phẩm gồm 14 quyển, được chia thành 19 tập dựa trên bản in ảnh từ cổ tịch. Nội dung chủ yếu bàn về Dịch lý, giải thích các quẻ và hào trong Kinh Dịch, kết hợp truyền thống chú giải và phụ lục để làm rõ ý nghĩa triết học và ứng dụng thực tiễn.

Nhan đề gốc: 周易傳義附錄·卷九上 Tác giả: （宋）董楷 Số trang (bản quét): 129 Chủ đề: 四庫全書薈要 · 经部 · 易類 · 宋

Nguồn thư mục: Archive.org — https://archive.org/download/06075397.cn/06075397.cn.pdf

Đánh giá

Đây là bộ Chu Dịch truyện nghĩa phụ lục của Đổng Khải đời Tống, một trong những bộ chú giải Kinh Dịch quy mô nhất còn lại từ thời Nam Tống. Đổng Khải người Đài Châu, đỗ tiến sĩ, từng giữ chức quan dưới triều Lý Tông, và công trình này gắn với truyền thống Dịch học của phái Trình Di - Chu Hy: chữ "truyện" chỉ Trình thị Dịch truyện, chữ "nghĩa" chỉ Chu Hy Chu Dịch bản nghĩa, còn "phụ lục" là phần Đổng Khải tập hợp thêm các lời bàn của tiền nhân để bổ sung cho hai nhà. Cách làm này đặt tác phẩm vào dòng Dịch học "tập chú" đời Tống, nơi người sau không tự sáng tác chú giải mới mà vừa hệ thống hóa vừa mở rộng hai bộ sách nền tảng đã được tôn làm chuẩn mực.

Bản đang lưu là quyển chín thượng trong bộ mười bốn quyển, thuộc Tứ khố toàn thư tụy yếu, phần kinh bộ, loại Dịch, do Càn Long sai biên soạn như một tuyển tập tinh hoa song song với Tứ khố toàn thư. Đây là bản ảnh ấn cổ tịch, bộ gốc được chia thành mười chín sách, nên việc đánh số quyển và sách không trùng nhau. Về số quyển, các thư mục cổ có ghi bộ này mười bốn quyển; một vài nguồn khác ghi tới mười lăm, nhưng cách đếm phổ biến trong Tứ khố vẫn là mười bốn. Sự phân quyển có khác nhau giữa các hệ bản in, một phần vì mạch phụ lục được xếp theo từng quẻ chứ không theo số tờ cố định.

Điểm cần lưu ý về phương diện thư mục là phần phụ lục có thể tồn tại dưới hình thức tách rời trong những bản chép tay và bản in đời Minh - Thanh, khiến tên sách đôi khi xuất hiện khác nhau, có bản gọi gọn là Chu Dịch truyện nghĩa, có bản thêm chữ phụ lục. Ngoài ra bản trong Tụy yếu được rút từ bộ Tứ khố, và bản Tứ khố lại dựa trên bản sao chép từ Vĩnh Lạc đại điển cùng các bản nhà Minh lưu hành, nên dị văn giữa các hệ bản là điều các nhà hiệu khảo vẫn còn bàn. Người nghiên cứu Dịch học Tống cần biết tới bộ này chủ yếu vì nó cho thấy cách một học giả Nam Tống dung hòa hai dòng chú giải lớn của thời đại mình và bảo tồn nhiều đoạn bàn giải về sau không còn xuất hiện nguyên dạng ở nơi khác.