Nhật giảng Kinh Dịch giải nghĩa (quyển 13)

Giới thiệu

Cuốn sách 'Nhật giảng Dịch kinh giải nghĩa' (quyển 13) là một phần trong bộ 'Tứ khố toàn thư hối yếu', được biên soạn dưới triều Thanh, thuộc loại kinh điển Dịch học. Tác phẩm này giải thích và giảng luận về Kinh Dịch theo hình thức nhật giảng (giảng hằng ngày), tập trung phân tích nghĩa lý sâu xa của các quẻ và hào. Sách được in lại từ bản khắc gỗ trong 'Tứ khố toàn thư hối yếu', là tài liệu quý cho nghiên cứu Dịch học cổ điển Trung Hoa.

Nhan đề gốc: 日講易經解義·卷十三 Tác giả: （清）康熙聖祖仁皇帝 Nhà xuất bản: 世界書局印行 Số trang (bản quét): 103 Chủ đề: 四庫全書薈要 · 经部 · 易類 · 清

Nguồn thư mục: Archive.org — https://archive.org/download/06075355.cn/06075355.cn.pdf

Đánh giá

Nhật giảng Kinh Dịch giải nghĩa là bộ ngự soạn giảng giải Kinh Dịch theo thể nhật giảng, tức nghi thức kinh diên thời Thanh: vua cùng đình thần luận giảng kinh sách theo buổi, về sau nhuận sắc thành sách. Bản lưu ở đây là quyển mười ba của bộ mười tám quyển, do Thế giới thư cục ấn hành, chụp lại từ bản khắc gỗ trong Chích tảo đường tứ khố toàn thư hội yếu, phần Kinh bộ, Dịch loại. Nguồn ghi tác giả là Khang Hi Thánh tổ nhân hoàng đế, chiếu theo lệ ngự soạn đời Thanh.

Cách quy thuộc tác giả cần đọc cho đúng: phần lớn ngự soạn kinh diên là sản phẩm tập thể của các nho thần dự giảng, rồi đứng tên hoàng đế. Việc soạn và nhuận sắc kéo dài nhiều năm, nên niên đại thành thư thường được đặt trong thời Khang Hi mà điểm mốc chính xác còn phải tra ở các bản chí và lệ ngôn, không suy ra được chỉ từ dị đề. Giới nghiên cứu cũng chưa hoàn toàn thống nhất về việc phân chia công lao giữa các đợt biên soạn, nên đây là chỗ nên nói là còn tranh luận.

Về truyền bản, sách thuộc dòng Tứ khố toàn thư hội yếu, một tuyển tập khác bên cạnh Tứ khố toàn thư, nên văn bản có thể khác biệt với các bản in phổ thông ở đôi chỗ. Bản đang lưu là ảnh ấn của bản khắc gỗ, không phải bản hiệu điểm hiện đại, nên dùng để đối chiếu cần lưu ý dị văn giữa các hệ bản.

Người học Dịch học đặt bộ này trong nhóm các sách ngự soạn giảng luận đời Thanh, cùng truyền thống với Nhật giảng Tứ thư và các sách kinh diên khác. Vị trí của nó là ở giao điểm giữa Dịch học nghĩa lý triều đình và thể tài giáo huấn, hữu ích cho việc tìm hiểu cách đọc Dịch trong môi trường cung đình, chứ không phải một tác phẩm khảo cứu độc lập.