Nhật giảng Dịch Kinh giải nghĩa (quyển 2~3)

Giới thiệu

Cuốn sách thuộc bộ 'Tứ khố toàn thư hội yếu', phần kinh bộ, loại Dịch, biên soạn dưới thời nhà Thanh. Tựa gốc là 'Nhật giảng Dịch kinh giải nghĩa', quyển 2 đến quyển 3. Sách gồm 18 quyển, được chia thành 15 tập, là bản ảnh chụp từ ấn bản cổ. Nội dung tập trung giảng giải Kinh Dịch, mang tính chất chú giải và phân tích kinh điển.

Nhan đề gốc: 日講易經解義·卷二~卷三 Tác giả: （清）康熙聖祖仁皇帝 Nhà xuất bản: 世界書局印行 Số trang (bản quét): 205 Chủ đề: 四庫全書薈要 · 经部 · 易類 · 清

Nguồn thư mục: Archive.org — https://archive.org/download/06075346.cn/06075346.cn.pdf

Đánh giá

Nhật giảng Dịch Kinh giải nghĩa là bộ ngự soạn giảng giải Kinh Dịch do triều đình nhà Thanh tổ chức biên soạn, thuộc loại trước tác "nhật giảng" — tức bài giảng dâng lên vua trong các buổi kinh diên. Sách mang tên Khang Hy Thánh Tổ Nhân Hoàng đế (1654–1722) vì lệ ngự danh của các bộ ngự toản: vua đứng chủ danh, nhưng công việc chấp bút do các nho thần trong Hàn lâm viện đảm trách, và không thể gán từng chương cho một cá nhân. Việc thành thư thường được đặt trong khoảng những năm Khang Hy trị vì, tuy niên đại cụ thể của từng giai đoạn tu soạn vẫn là chỗ học giới bàn thêm.

Về vị trí dòng sách, đây là một trong những bộ ngự toản kéo dài của triều Thanh, cùng lối với Ngự toản Chu Dịch chiết trung (do Lý Quang Địa chủ trì) và các bộ nhật giảng khác như Nhật giảng Thư kinh giải nghĩa, Nhật giảng Tứ thư giải nghĩa. Cách giảng của bộ Dịch này theo lối y kinh giải kinh, gắn với khảo luận Dịch học đời Tống — Minh — Thanh hơn là lối tượng số Hán dịch, và bởi vậy nó thường được xếp cùng nhóm ngự toản "nghĩa lý phái" của nhà Thanh. Đó cũng là lý do bộ sách có mặt trong Tứ khố toàn thư hội yếu, phần kinh bộ, loại Dịch.

Dữ kiện bản lưu cho thấy đây là tập ảnh chụp ấn bản cổ, giữ hai quyển 2 và 3 trong bộ 18 quyển, chia thành 15 tập, thuộc tuyển tập Tứ khố toàn thư hội yếu do triều Thanh tập thành (bản hội yếu khác với Tứ khố toàn thư toàn bộ; hai hệ thư này không đồng nhất về số bộ thu và không nên lẫn khi trích dẫn). Ấn bản dùng chữ Hán, ghi nhà in là Thế Giới Thư Cục — đây là nhà xuất bản Trung Hoa dân quốc chuyên in ảnh các bộ cổ, nên bản đang lưu là ảnh chụp lại một ấn bản trước đó, không phải bản khắc đời Thanh.

Người đọc bản này trong một thư viện cổ học phương Đông cần nắm hai điểm: thứ nhất, muốn tra cứu toàn bộ phải tìm đủ 15 tập hoặc đối chiếu bản Tứ khố toàn thư và bản khắc Thanh để biết dị văn; thứ hai, vì là văn bản ngự sửa đời Thanh, các chỗ giảng giải có thể đã được điều chỉnh theo ý chỉ đương thời, nên khi dùng để phê bình Dịch học Tống — Minh phải so với nguyên điển tương ứng.