Ngự Toản Chu Dịch Thuật Nghĩa, quyển 1 (御纂周易述義)

Giới thiệu

本书10卷，拆分成7册。 影印古籍 摛澡堂四庫全書薈要·经部·易類

Tác giả: （清）乾隆 Nhà xuất bản: 世界書局印行 Số trang (bản quét): 120 Chủ đề: 四庫全書薈要 · 经部 · 易類 · 清

Nguồn thư mục: Archive.org — https://archive.org/download/06075328.cn/06075328.cn.pdf

Đánh giá

御纂周易述義 là bộ sách do triều đình nhà Thanh tổ chức biên soạn, mang danh nghĩa "ngự triện" tức vua đích thân đứng chủ biên, nhưng trên thực tế công việc do các nho thần phụng mệnh chấp bút. Trường hợp này ghi tác giả là Càn Long (乾隆) là cách đề danh theo lệ chung của các bộ ngự triện thời Thanh, không phải quy thuộc cá nhân theo nghĩa thông thường; muốn xác định cụ thể ai nhuận sắc thì phải tra phần quyển thủ và tiến biểu của bản gốc. Sách thuộc Kinh bộ, Dịch loại, tức dòng chú giải Kinh Dịch theo lối nghĩa lý quan phương, nằm trong hệ thống trước tác kinh học do nội phủ ấn hành.

Bản đang lưu là ảnh chụp nguyên bản từ 摛藻堂四庫全書薈要, tức bộ Tứ khố toàn thư hội yếu — tuyển tập tinh gọn của Tứ khố toàn thư do triều đình biên tập riêng cho nội đình, khác với bản Tứ khố toàn thư thông hành sau này. Hội yếu vốn ít bản, phần lớn chỉ lưu trong cung, nên các bản ảnh chụp từ đó có giá trị truyền bản riêng, đôi khi dị văn so với bản khắc in phổ biến. Theo mô tả, sách gồm 10 quyển nhưng được chia thành 7 tập; tập đang xét là quyển một, 120 trang, do Thế giới thư cục ấn hành — đây là nhà xuất bản Thượng Hải chuyên in lại cổ tịch và thư tịch học thuật trong khoảng nửa đầu thế kỷ hai mươi, nên nhiều khả năng đây là bản phục chế hoặc ảnh ấn, không phải bản khắc mới.

Việc quy tác giả, niên đại thành thư và quan hệ giữa các bản Hội yếu với Tứ khố toàn thư và với các bản khắc về sau vẫn là chỗ học giới còn bàn, nhất là khi so dị đồng giữa các hệ bản. Người đọc bản này nên đối chiếu với mục lục và phần đề yếu của Tứ khố toàn thư tổng mục để nắm vị trí của bộ sách trong dòng Dịch học quan phương đời Thanh.