Chu Dịch bản nghĩa tập thành (quyển 3~5)

Giới thiệu

Cuốn sách thuộc bộ Tứ Khố Toàn Thư Soái Yếu, gồm tập 3 đến tập 5 của tác phẩm Chu Dịch Bản Nghĩa Tập Thành, chuyên về Kinh Dịch thời nhà Nguyên. Sách được in lại từ bản sách cổ chụp hình, chia thành 6 tập với tổng cộng 12 quyển. Đây là tài liệu chuyên sâu về triết học Âm Dương và biến dịch, phục vụ nghiên cứu học thuật phương Đông.

Nhan đề gốc: 周易本義集成·卷三~卷五 Tác giả: （元）熊良輔 Nhà xuất bản: 世界書局印行 Số trang (bản quét): 139 Chủ đề: 四庫全書薈要 · 经部 · 易類 · 元

Nguồn thư mục: Archive.org — https://archive.org/download/06075308.cn/06075308.cn.pdf

Đánh giá

熊良輔 là tác giả người Nguyên, quyển sách mang tựa Chu Dịch bản nghĩa tập thành, thuộc Kinh bộ, Dịch loại. Cần phân biệt hai tầng "bản nghĩa" khác nhau trong nhan đề: Chu Dịch bản nghĩa là tác phẩm nổi tiếng của Chu Hi đời Tống, còn "tập thành" ở đây chỉ việc tập hợp, tổng hợp các lời chú giải về bộ sách ấy. Nói cách khác, sách của Hùng Lương Phụ thuộc dòng trước tác tập chú, tập truyện quanh Chu Dịch bản nghĩa hơn là một bộ chú giải nguyên tác độc lập. Đây là thể loại phổ biến ở thời Nguyên, khi học phái Chu Hi đã trở thành chính thống trong khoa cử và giới nghiên cứu kinh học.

Về niên đại và tình trạng tác giả, các dữ kiện hiện có chỉ xác nhận Hùng Lương Phụ sống dưới triều Nguyên; tiểu sử chi tiết cùng năm sinh năm mất của ông còn phải tra cứu trong các bộ thư mục Trung Quốc, không thể suy ra từ bản đang lưu. Mức độ chắc chắn của việc quy thuộc tác giả ở mức trung bình, vì sách được biết đến chủ yếu qua các bộ tổng tập lớn chép lại chứ không qua lưu truyền đơn hành rộng rãi. Những điểm như niên đại thành thư cụ thể, hay mối tương quan giữa các lớp văn bản trong sách, vẫn là chỗ học giới thảo luận và nên đọc kèm các khảo luận chuyên biệt.

Bản đang lưu là phần quyển ba đến quyển năm trong tổng số mười hai quyển, được chia thành sáu tập. Đây là bản in lại ảnh chụp sách cổ, thuộc hệ Tứ Khố Toàn Thư Tập Yếu (còn gọi Tứ Khố Toàn Thư Soái Yếu), tức bộ tuyển yếu của Tứ Khố, không phải bộ Tứ Khố Toàn Thư đầy đủ. Sự phân biệt này quan trọng: Toàn Thư Tập Yếu là bộ rút gọn do triều Thanh biên soạn song song với Toàn Thư, lựa chọn tinh túy hơn, và các bản in lại thường giữ nguyên dạng ảnh chụp, khó đối chiếu dị văn với các hệ bản khác nếu không có điều kiện xem bản gốc. Vì sách vốn thuộc Kinh bộ Dịch loại, người nghiên cứu Dịch học thời Nguyên và dòng chú giải Chu Dịch bản nghĩa cần biết tới nó, chủ yếu như một mắt xích trong lịch sử tiếp nhận Chu Hi, chứ không phải như một tác phẩm sáng tạo độc lập dễ đọc.