Chu Dịch Khải Mông Dực Truyện, hạ thiên (周易啟蒙翼傳)
Thông tin thư mục tham khảo từ archive.org.
Giới thiệu
本书4卷，包括卷上篇、卷下篇、卷中篇、卷外篇，拆分成6册。 影印古籍 摛澡堂四庫全書薈要·经部·易類
Tác giả: （元）胡一桂 Nhà xuất bản: 世界書局印行 Số trang (bản quét): 108 Chủ đề: 四庫全書薈要 · 经部 · 易類 · 元
Nguồn thư mục: Archive.org — https://archive.org/download/06075294.cn/06075294.cn.pdf
Đánh giá
Hồ Nhất Quế (khoảng 1247–1314?) là học giả Kinh Dịch thời Nguyên, quê Vụ Nguyên, Huy Châu; tên tự Đình Phương, hiệu Song Hồ. Ông thuộc phái Dịch học kế thừa Chu Hy, và bộ Chu Dịch Khải Mông Dực Truyện này là phần nối tiếp, mở rộng cho sách Dịch học khải mông của Chu Hy, viết theo lối "dực truyện" tức là phụ diễn cho sách gốc. Bản thân Hồ Nhất Quế còn soạn các bộ Dịch bản nghĩa phụ lục và Dịch học khải mông. Việc quy thuộc tác phẩm cho ông được các thư mục cổ như Tứ khố toàn thư tổng mục ghi nhận, tương đối thống nhất, tuy niên đại chính xác của các sách này còn phải suy đoán từ tiểu sử.
Bộ sách theo mô tả gồm bốn quyển, chia làm quyển thượng, quyển trung, quyển hạ và quyển ngoại; bản đang lưu là quyển hạ, 108 trang, do Thế Giới Thư Cục ấn hành. Đây không phải bản khắc thời Nguyên mà là bản in lại dạng ảnh chụp từ một bản khác. Trên bản dùng để chụp có ghi dấu của tùng thư Trích Tảo Đường tứ khố toàn thư hối yếu, kinh bộ, Dịch loại. Tứ khố toàn thư hối yếu là bộ tuyển chọn do triều Thanh biên tập song song với Tứ khố toàn thư, hiện lưu bản chủ yếu tại Đài Loan; các bản in lại của Thế Giới Thư Cục thường lấy từ đó. Cần lưu ý các bản hối yếu không hoàn toàn trùng với Tứ khố toàn thư bản, dị văn giữa hai hệ có thể khác nhau, người tra cứu nên đối chiếu.
Điều đáng nói là dữ liệu thư mục ở đây chỉ ghi quyển hạ trong bộ bốn quyển, cho thấy bản lưu này là một phần tách rời, không phải toàn bộ. Với các tài liệu Dịch học thời Tống – Nguyên, tình trạng phân quyển, đổi tên quyển giữa các lần in là phổ biến, nên số quyển và cách chia quyển trong các thư mục hiện hành có thể không khớp. Học giới nhìn chung xem bộ này là một mắt trong chuỗi trước tác Dịch học của phái Chu Hy thời Nguyên, nhưng chi tiết quy thuận từng quyển đôi khi còn tranh luận. Vì vậy người đọc nên tiếp cận bản hạ quyển như một phần của tùng thư, chứ không xem là một tác phẩm độc lập.