Chu Dịch Khải Mông Dực Truyện, hạ thiên (周易啟蒙翼傳)

Giới thiệu

本书4卷，包括卷上篇、卷下篇、卷中篇、卷外篇，拆分成6册。 影印古籍 摛澡堂四庫全書薈要·经部·易類

Tác giả: （元）胡一桂 Nhà xuất bản: 世界書局印行 Số trang (bản quét): 136 Chủ đề: 四庫全書薈要 · 经部 · 易類 · 元

Nguồn thư mục: Archive.org — https://archive.org/download/06075293.cn/06075293.cn.pdf

Đánh giá

Cuốn này là phần "hạ thiên" của bộ Dịch học bốn quyển mang tên 周易啓蒙翼傳, do Hồ Nhất Quế (1247–1314) người đời Nguyên biên soạn, nay được lưu hành trong bộ 摛藻堂四庫全書薈要, thuộc Kinh bộ, Dịch loại. Tựa sách cho thấy nó thuộc dòng "dực truyện" — phần phụ trợ mở rộng cho Dịch học khải mông của Chu Hy, tức là nhánh chú giải noi theo hệ thống Nghĩa lý của phái Chu Hy thời Tống, chứ không phải hệ Tượng số thuần tuý. Hồ Nhất Quế, tự Song Hồ, là học trò của Đổng Mộng Trình và là tác giả của những bộ sử học Dịch khá nổi, như 周易本義附錄纂疏; việc quy bốn quyển này cho ông tương đối được học giới chấp nhận, tuy thứ tự và ranh giới giữa các thiên trong các bản khác nhau có đôi chỗ không hoàn toàn trùng khớp.

Bản 136 trang đang lưu là một phần của bộ bốn quyển — thượng thiên, hạ thiên, trung thiên, ngoại thiên — được tách thành sáu tập, nên tập hiện có chỉ là một mảnh của chỉnh thể chứ không phải một trước tác độc lập. Đây là bản ảnh ấn (影印) rút từ bộ Tứ khố toàn thư hội yếu, bản in của Thế giới thư cục, có lẽ theo bản chép tay hoặc khắc in thời Thanh; việc dùng chữ "hội yếu" thay vì "toàn thư" cho thấy đây là hệ tuyển của Tứ khố, không phải hệ toàn thư thông hành rộng rãi, nên một số dị văn so với các bản Dịch học đời Minh–Thanh là chuyện thường gặp. Muốn dùng đúng bản này cần đối chiếu với bản in trong Tứ khố toàn thư hoặc các tuyển tập Dịch học đời Nguyên để nắm được chỗ khác biệt về phân quyển và thứ tự thiên mục.