Chu Dịch Khải Mông Dực Truyện, trung thiên (周易啟蒙翼傳)

Giới thiệu

本书4卷，包括卷上篇、卷下篇、卷中篇、卷外篇，拆分成6册。 影印古籍 摛澡堂四庫全書薈要·经部·易類

Tác giả: （元）胡一桂 Nhà xuất bản: 世界書局印行 Số trang (bản quét): 203 Chủ đề: 四庫全書薈要 · 经部 · 易類 · 元

Nguồn thư mục: Archive.org — https://archive.org/download/06075292.cn/06075292.cn.pdf

Đánh giá

Hồ Nhất Quế (胡一桂) là học giả đời Nguyên, tác phong Dịch học của ông thuộc khuynh hướng tượng số, nối tiếp truyền thống Chu Hi và phái Nghĩa lý đời Tống, song vẫn dụng công vào đồ thư và các sơ đồ. Sách Chu Dịch khải mông dực truyện (周易啓蒙翼傳) của ông là phần bổ trợ cho Dịch học khải mông của Chu Hi, chuyên khai thác những chỗ giản lược của nguyên tác, được xếp vào Kinh bộ, Dịch loại trong Tứ khố toàn thư tụy yếu.

Điểm đáng lưu ý về truyền bản là bộ sách gồm bốn quyển, song bản lưu hành tại đây là bản ảnh ấn của Tứ khố toàn thư tụy yếu, do Thế giới thư cục ấn hành, và được chia tách thành sáu tập, trong đó quyển trung thiên này là một tập riêng. Việc tách tập như vậy là thao tác của đơn vị in ấn đương thời nhằm tiện lưu thông, không phản ánh phân quyển nguyên thủy của tác phẩm. Bản Tụy yếu vốn là hệ thống tuyển tập sách quý thời Thanh, được sao chép song song với Tứ khố, nên dị văn so với các bản khác là điều có thể gặp.

Giới nghiên cứu Dịch học vẫn dành cho bộ Dực truyện này vị trí của một tài liệu tham khảo về lối giải Dịch bằng đồ thư đời Nguyên, nhưng mức độ phổ biến của nó không bằng chính Dịch học khải mông. Người học muốn theo dõi dòng chú giải Dịch từ Tống sang Nguyên, hoặc muốn tra cứu cách các sơ đồ Hà Lạc được triển khai trong kho tàng tượng số, buộc phải biết tới tác phẩm này. Việc quy thuộc cho Hồ Nhất Quế hiện chưa thấy tranh cãi đáng kể trong thư mục học; song vì là bản ảnh ấn Tụy yếu, người đọc cần phân biệt rõ quyển trung thiên trong tay với toàn bộ bốn quyển nếu có nhu cầu đối chiếu.